JEZIORA

Białe Sosnowickie — 144,8 ha, 2,7 m, 1920 m. Leży w odległości 1 km na północny zachód od Sotsnowicy. Daleko posunięty proces zarastania, wokół pas trzę­sawisk, dno muliste. Od południa część jeziora odcięto groblami, tworząc stawy rybne. Przy południowym brze­gu projektowane założenie rezerwatu przyrody. Białe Włodawskie — 106,4 ha, 33,6 m, 1616 m. Leży w odległości 5 km na południe od Włodawy, jest naj-i południa otacza je las, od wschodu łąki. Jest to je-stron, czysta woda, piaszczyste, twarde dno. Od wscho­du i południa brzeg podwyższony, wydmowy. Od stro­my południowej rozciąga się duży las. Wokół jeziora są liczne ośrodki wypoczynkowe zakładów pracy i o-gólnodostępne oraz przystanie żeglarskie.Brudno — 42 ha, 4,5 m, 1200 m. Leży w odległości 3 km na północny wschód od przystanku kolejowego ‚w Stulnie. Jezioro ma mętną wodę, brzeg dostępny tylko od wschodu. Wokół niego rozciągają się pod­mokłe łąki, w pobliżu lasy sobiborskie. Jezioro służy jako zbiornik hodowli ryb.Brudzieniec — 19 ha, 3 m, 700 m. Jest położone w od­ległości około 1 km na zachód od jeziora Brudno, tuż obok zespołu lasów sobiborskich. Silnie zarastające. Re­zerwat przyrody.Cycowe — 11,3 ha, 4,1 m, 416 m. Leży w odległości 3 km na wschód od Orzechowa Starego, koło wsi Ko-niarówka. Trudno dostępne, zarastające. Od północy do jeziora przylega las, od południa rozległe łąki. Prze­pływa przez nie rzeka Piwonia.Czarne Sosnowickie — 28,8 ha, 15,6 m, 946 m. Leży w odległości 2 km na zachód od Sosnowicy. Jezioro maciemną, brunatną wodę. Od południa otacza je rozle­głe, zadrzewione torfowisko (rezerwat przyrody), wschodu i północy las. Na północnym brzegu jest pia­szczysta plaża.Czarne Wlodawskie — 23,6 ha, 11,4 m, 628 m. Leży w odległości 5 km na południe od Włodawy. Od zachodu i południa otacza je las, od wschodu łąki. Jest to je­zioro zarastające, dostępne tylko od strony Wschodniej (od szosy Włodawa—Chełm). Projektuje się tu utwo­rzenie rezerwatu przyrody.Długie — 31,5 ha. Leży w odległości około 4 km na wschód od wsi Jamniki, w sąsiedztwie Durnego Bagna. Jest ono płytkie; w dużym stopniu zarosłe, otoczone gęstym pasem trzcin. Wokół roztaczają się wielkie trzęsawiska. Rezerwat przyrody.Dubeczno — 15 ha, 4,6 m, 510 m. Leży w odległości 2,5 km na zachód od Hańska. Jest otoczone szuwarami i ‚trzęsawiskami, ma mulfete dno. Dostępne od strony wschodniej.Glinki — 46,9 ha, 8,8 m, 1031 m. Jest położone w od­ległości 4 km na południe od Włodawy i 0,5 km od Białego Wlodawskiego. Obydwa jeziora są połączone kanałem. Gliniki są dostępne od północy i wschodu, gdzie jego brzegi są piaszczyste. Jezioro ma twarde dno, lecz wodę mętną. Służy jako miejsce wypoczynku, a także do hodoWli ryb. Przez jezioro przepływa rze­ka Taras inka.Gumienek — 8,1 ha, 7,8 m, 376 rn. Jest położone w od­ległości 4,5 km na wschód od Orzechowa Nowego, nie­daleko wsi Lejno. Ma czystą wodą, dno twarde, brze­gi wysokie, podcięte, od zachodu obniżone i zarasta­jące. Jest dostępne od strony wschodniej, od północnej do jeziora przylega las. Projektuje się utfworzenie re­zerwatu {przyrody.Hańskie — 4 ha, ok. 2 m, 400 m. Leży w odległości 1,5 km na północ od Dubeczna. Jest otoczone torfiasty-mi łąkami, trudno dostępne, zarastające. Karaśne — 10,5 ha. Leży w odległości 0,5 km na pół­nocny zachód od Urszulina. Jest ono płytkie, zarastają­ce, ma muliste dno. Wokół rozciągają się podmokłe łą­tki i las. Projektuje się tu utworzenie rezerwatu przy­rody.Łaskie — 22 ha, 1,2 m, 750 m. Położone w odległości4 km na południe od Kołaczy, na obrzeżu Krowiego Bagna. Jest trudno dostępne, zarastające.Lukie — 150,1 ha, 6,5 m, 2234 m. Leży w odległości5 km na północ od Garbatówki, koło wisi Zalucze i Za-wadówka. Jest otoczone rozległymi torfowiskami. Miej­scami dostępne od strony wschodniejMoszne — 17,5 ha, ok. 1 m, 580 m. Leży 2 km na pół­noc od Woli Wereszczyńskiej. Wokół roztaczają się podmokłe trzęsawiska, od zachodu brzeg jest porośnięty lasem. Jezioro jest niedostępne, zarastające. Rezerwat przyrody.Perespilno — 24,3 ha, 6,2 m, 875 m. Jest położone w odległości 1 km na północny wschód od Osowy. Ma czystą wodę, jest dostępne od wschodu i zachodu, gdzie ibrteegi są piaszczyste, podniesione. Poziom wody jest izmienny. Na wschodniej stronie jeziora rozciągają się ‚lasy sobiborskie, na zachodniej, tuż za drogą, znajduje się jezioro Spólne—Kośeniec.Płotycze — 14 ha. Jest położone w odległości 1,5 km na północny zachód od Urszulina. Ma zamulone dno, otacza je pas trlzcin i krzewów, a dalej rozległe łąki torfowiskowe. Projektuje się tu utworzenie rezerwatu (przyrody.Płotycze nad Bugiem — 21 ha, 3,5 m, 755 m. Leży w odległości 1,5 kim na północ od stacji kolejowej w Stulnie. Jest dostępne od stlrbny południowo-wschod­niej. Nadaje się do organizowania tu wypoczynku. Rotcze — 42,7 ha, 4,3 m, 873 m. Leży w odległości 1,5 km na północ od Garbatówki, w pobliżu wsi Grabniak. Jest dostępne od strony wschodniej, ma piaszczyste dno. Nad jeziorem znajduje się ośrodek szkoleniowy ZHP i domki kempingowe.Skomielno — 30 ha, 3,2 m, 753 m. Leży w odległości 0,5 fcm na zachód od Orzechowa Starego. Jest oto­czone lasem, ma trzęsawiskowe brzegi, zarosłe trzciną i krzewami; niedostępne. Projektuje się utworzenie tu rezerwatu przyrody.Spólne-Koseniec — 110,1 ha, 4,2 m, 1840 m. Leży w odległości 1 km na północ od Osoiwy. Są to dwa pto-łączone ze sobą wąską cieśniną jeziora: większe, Spoi­nę, położone od strony półnfocnej i mniejsze, Kose­niec, od stirony południowej. Od północy j zachodu jds t otoczone pasem trzcin, podmokłymi łąkami i trzę-sawiskatml, od wschodu lasem. Jezioro ma muliste dno, w zasadzie jest niedostępne, jedynie niewielkie odcin­ki piaszczystego brzegu jeziora Spólne pozwalają do niegto dotrzeć.Sumin .— 91,5 ha, 6,5 m, 1447 m. Jest położone w od­ległości 1,5 km na północny zachód od wsi Borysik le­żącej przy szosie Włodawa—Lublin. Od południowego wschodu odcinek piaszczystej plaży umożliwia dojście do jeziora. Z pozostałych stron jest ono niedostępne, bagniste, zarośnięte trzciną, ma muliste dno. Tomasznie, zwane również Domasznie, po obwałowa­niu zamienione w zbiornik retencyjny. Dawniej powierzchnia 81,7 ha, głębokość maksymalna 3,1 m; o-becnie znacznie powiększone, głębokość zmienna. Leży koło wsi Orzechów Nowy. Ma piaszczyste, dostępne brzegi.Uściwierz — 284,1 ha, 6,6 m, 2448 m. Jest to najwięk­sze jezioro Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego’ leżące w odległości 1,5 km na półnbcny zachód od wsi Garbatówka. Brzegi ma dostępne tylko na niedużych od­cinkach na północy, wschodzie i pdłudniu, gdlzie znaj­dują się też pojedyncze zagrody kolonii Ostrówek Nad-rybski i wsi Grabniak. Uściwierz leży w obrębie wiel­kiego obszaru torfowiskowo-bagiennego, obecnie jest włączone w system Kanału Wieprz-Krzna. Zamierza się tu utworzyć rezerwat przyrody.Wąskie — 12,5 ha. Jest położone w odległości 2 km na północny wschód od Urszulina. To małe i płytkie jeziorko znajduje się w stadium zaawansowanego za­rastania, .jest niedostępne.Wytyckie — obwałowane, zamienione w zbiornik re­tencyjny, dawniej powierzchnia 270 ha, głębokość 4,2 m, obecnie powierzchnia 550 ha. Jest niedostępne, po­rośnięte trzciną, jedynie od południowego, wyższego brzegu ciągnie się .piaszczysta plaża. Od północy pod­chodzi do jeziora las.Zagłębocze — 59 ha, 23,3 m, 942 m. Leży w odległoś­ci 1,5 km na południowy wschód od wsi Orzechów Nowy. Jest dostępne niemal ze wszystkich stron, ma piaszczyste brzegi, twarde dno, czystą wodę. Wokół rozmieszczone są ośrodki wypoczynkowe zakładów pracy.Szlak prowadzący przez Pojezierze Łęczyńsko-Wło-dawskie przebiega krętą linią obejmując najciekawsze zakątki tego subregionu, w jego części znajdującej się na terenie województwa chełmskiego. Z przystanku PKS w Urszulinie biegnie na zachód (3 km) do Dębow­ca i dalej do wsi Grabniak, która leży między jezio­rami Sumin i Rotcze. Nad jeziorem Rotcze znajduje się stanica wodna ZHP. 600 m dalej, na rozwidleniu dróg, szlak skręca w prawo (biegnący równolegle do niego czerwony szlak skręca w tym miejscu w lewo) i po około 1,8 km dochodzi do wsi Załucze Nowe, a następnie do Zawadówki (3 km). Z Zawadówki skręca na zachód i przez Wolę Wereszczyńska, gdzie skręca w lewo kierując się na północny wschód, doprowadza do wsi Zienki (2 km). Z kolei, mijając Komarówkę, dociera do Orzechowa Starego (3,5 km), by dalej leś­ną drogą na północ dojść do Walerianowa (4 km), obok którego rozciąga się Jezioro Czarne Sosnowickie z przyległym do niego rezerwatem torfowiskowym. Stąd trasa prowadzi do Sosnowicy, 3 km szosą, i przez Sosnowicę Dwór (3 km), a potem przez las w kierun­ku południowo-wschodnim (3 km) dociera polną drogą do wsi Nowiny. Za wsią skręca w prawo, na połud­nie, i zagłębia się w dzikie, trudno dostępne rejony Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego. Biegnie przez te­ren podmokły, torfowiskowy, porośnięty lasem. Po pra­wej stronie rozciąga się rezerwat Durne Bagno, a po lewej — Bagno Bieleckie. W przyszłości na tych te­renach ma powstać Zachodniopoleski Park Narodowy. 5 km dalej na południe trasa dochodzi do szosy pro­wadzącej do Lublina. Po prawej stronie szosy leży Jezioro Wyt^ckie. Przez wsie: Wytyczno, Helenów i Lubowież dochodzi do Szczęśnik. Po 3,5 km jest wieś Zdżarka, a następnie wieś Luta (4 km), gdzie prze­kracza rzekę Krzemiankę i wchodzi do sosnowego la­su. Po 4 km dociera do szosy chełmskiej i prowadzi obwodnicą, mając brzeg Jeziora Białego po lewej stro­nie. Następnie skręca w prawo do jeziora Glinki i jego brzegiem, a później drogą, dochodzi do Orchówka. Stąd szlak wiedzie do stacji kolejowej we Włodawie, gdzie trasa się kończy.Szlak przebiega przez dwa subregiony: Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie i Obniżenie Dubienki, a więc prowadzi przez tereny nizinne. Wędrówka wzdłuż żół­tych znaków tego szlaku pozwala poznać szereg inte­resujących pomników przyrody z najwspanialszym spośród nich wiekowym dębem „Bolko”, który rośnie w Hniszowie nad Bugiem. Z przystanku PKS w Urszu­linie trasa kieruje się na wschód do Andrzejowa (2,3 km), przechodzi obok grodziska wczesnośredniowiecz­nego i skręca drogą na południowy zachód ku Weresz-czynowi (4,5 km), jednej z najstarszych miejscowości województwa chełmskiego. Jest tu drewniany kościół z 1783 roku i kaplica grobowa Rulikowskich z XIX wieku. Dalej biegnie na wschód, mija Kalinówkę (2 km) i Przymiarki (1 km), by drogą wzdłuż lasu dotrzeć do wsi Tarnów i Aleksandrówka. Na łąkach obok Alek-sandrówki jest grodzisko lędziańskie. Trasa przecho­dzi znowu przez las i dociera do Majdanu Serniaw-skiego. W pobliskim lesie petryłowskim, obok leśni­czówki, rośnie wiekowy dąb — pomnik przyrody. Pro­wadząc dalej na południe wciąż lasem, mija Wólkę Petryłowską i dociera do uroczyska Malinówka, gdzie w parowie śródleśnym znajduje się głaz, zwany Ka­mieniem Powstańców — pomnik przyrody nieożywio­nej. W odległości 1 km leży osada Sawin, w której jest zabytkowy kościół z połowy XVIII wieku. Po mi­nięciu osady trasa wchodzi do lasu Borek położonego koło szosy Chełm—Włodawa. Rosną w nim 4 okazałe dęby stanowiące zbiorowy pomnik przyrody. Dalej wzdłuż biegu Uherki kieruje się lasem na południe, ku Rudzie Opalin. Mija stację kolejową i dochodzi do wsi Rudka, a stąd po 3 km na wschód — do Hniszowa. Trasa kończy się pod dębem „Bolko” rosnącym w par­ku podworskim w Hniszowie.Nadbużański Szlak Przyjaźni, znaki , czerwone —Szlak w całej długości przebiega malowniczą, pełną uroku doliną Bugu, który płynie swym naturalnym ko­rytem silnie meandrując i tworząc rozlewiska. Rzeka na tym odcinku stanowi państwową granicę ze Związkiem Radzieckim. Z przedmieścia Orchówek we Włodawie szlak prowadzi w kierunku stacji kolejowej (1 km) i dalej na południowy wschód wzdłuż koryta Bugu dochodzi do wsi Sobibór (6,5 km). Tu skręca w kierunku po­łudniowym i biegnie przez zwartą połać lasu aż do wsi Wołczyny, gdzie obiera kierunek południowo–wschodni i zmierza do nadbużańskiej wsi Zbereże (2,5 km). 5 października 1951 roku we wsi Zbereże zo­stał zlikwidowany oddział „Żelaznego”. Fakt ten trak­towany jest jako zakończenie walk z reakcyjnym pod­ziemiem na terenie Lubelszczyzny. W odległości 3 km na zachód znajduje się jezioro Brudne. Trasa prowadzi dalej w górę Bugu, przechodząc przez kolonię Stulno (1,5 km) i wieś Byteń (6 km). Po lewej stronie mija rozlewisko starorzecza Bugu i wkrótce, przez Wolę Uhruską (1 km), która jest wsią letniskową, dochodzi wzdłuż Bugu do Uhruska (2,8 km), starego osiedla wzmiankowanego w 1204 roku. Zmierzając wciąż w kie­runku południowym szlak mija Zastawie (300 m) i do­chodzi do wsi Siedliszcze, gdzie Uherka wpada do Bu­gu. Dalej trasa kieruje się nieco ku wschodowi i prze-hiega obok wsi Marynin i Rudka, dochodząc do Hni-szowa (5,5 km). Tu obok pomnikowego dębu „Bolko” szlak czerwony krzyżuje się z zielonym Szlakiem Re­zerwatów Przyrody. Stąd wiedzie dalej w górę Bugu, przechodzi obok wsi Mielniki (1 km) i dociera do par­ku podworskiego w starej osadzie Świerże. Po dalszych 3 km szlak przekracza rzekę Udał, która w tym miej­scu wpada do Bugu i dalej biegnie brzegiem Bugu do wsi Okopy (5 km), a później do wsi Berdyszcze (2,6 km). Trasa prowadząc nadal wzdłuż brzegów Bu­gu dochodzi do pomnika I Armii WP ustawionego na błoniach pod Dorohuskiem (2,2 km). Tu przez most na Bugu, przeprawiali się żołnierze polscy, którzy w 1944 roku wraz z jednostkami Armii Czerwonej wyz­walali Polskę. Pod pomnikiem ma początek niebieski Szlak I Armii Wojska Polskiego. Kolejnym etapem Szlaku Przyjaźni jest droga do wsi Husynne (8 km), a następnie do wsi Kolemczyce (4 km). Szlak przez podmokłe łąki z licznymi rozlewiskami Bugu prowa­dzi do wsi Uchańka (1,5 km), gdzie jest kopiec usy­pany tu na pamiątkę bitwy stoczonej przez dywizję Tadeusza Kościuszki. Dalej przez nadbużańskie łąki zmierza ścieżką w kierunku Dubienki (6 km), starej miejscowości mającej bogatą przeszłość. Po 9 km szlak dochodzi do wsi Skryhiczyn, a następnie mija wieś Matcze (8 km). Obie wsie leżą już na terenie woje­wództwa zamojskiego. Dalej łąkami i przez wieś Be-reźnicę (3,5 km) prowadzi do Horodła (6 km). Następ­na miejscowość to kolonia Zosin (8 km), najdalej na wschód wysunięty punkt całego szlaku. Stąd, biegnącwzdłuż brzegu Bugu, skręca na zachód i dochodzi do Strzyżowa (7 km), gdzie znajduje się zabytkowy zespół pałacowy i cukrownia. Idąc dalej na zachód mija Hu-synne, w którym znajduje się tajemniczy kurhan zwa­ny Księżycową Mogiłą, i dochodzi do Gródka (9 km), a stąd po dalszych 5 km do Hrubieszowa, gdzie trasa się kończy.

[Głosów:1    Średnia:4/5]

Comments

comments