KOSZALIN

Miasto położone w odległości 8 km od morza na fa­listej morenie dennej Równiny Białogardzkdej, u pod­nóża moreny czołowej zwanych wzgórzami chełmskimi (szczyt Krzyżanka — 137 m npm) na głównym szlaku •kołowym „Wybrzeża”. W Koszalinie bierze początek szlak pieszy do Sośnicy.Morena czołowa pokryta jest kompleksem lasów mie­szanych. Przez Koszalin przepływa rzeka Dzierżęcinka (dł. 29 km) uchodząca do przybrzeżnego jeziora Jamno. Rzeka charakteryzuje się znacznym spadkiem; poniżej Koszalina zanieczyszczona jest ściekami komunalnymi. Po obu stronach Dzdęrżęcinki aż na Górę- Chełmską pro­wadzi promenada spacerowa. Tereny spacerowe zloka­lizowane są w parku z ciekawym drzewostanem; po­mniki przyrody stanowią w nim:tulipanowiec — obwód 140 cm, wysokość 17 m,około 80-letnii platan klonolistny — obwód 210 cm,korkowiec amurski — obwód około 70 cm, wysokość 11 m.Miejsce wypoczynku świątecznego dla mieszkańców miasta stanowią również przepiękne okolice jeziora Lu­biatowskiego, Mostowa i Mielna — nadmorskiej miej-scowośoi wypoczynkowej. Jezioro Lubiatowskie jest re­zerwatem ornitologicznym o powierzchni 370 ha — na­turalne lęgowisko rzadko spotykanych gatunków ptaków wodnych i błotnych. W pobliżu Koszalina (około 3 km od miasta) po prawej stronie szosy Koszalin — Sianów, zsajduje się rezerwat glebowy „Bielica” (pow. 1,5 ha). Rezerwat stanowi rzadki przypadek bielic, składających się z osadów żwirowato-piszaczystych i ukształtowanych bez udziału wód gruntowych. Z kolei przy szosie Ko­szalin — Szczecin (w odległości 7 km od miasta), roz­ciąga się rezerwat ornitologiczny „Parnowo” (ochronie podlegają rzadkie gatunki ptaków wodnych i błotnych, między innymi: brodźce, łabędzie nieme, dziwonie, Da-taliony).Koszalin, dawne osiedle słowiańskie, do XIII w. nie odgrywał większej roli. Od 1248 r. należał do biskupów kamieńskich; prawa miejskie uzyskał w 1266 r. W okre­sie pd XIV do XVI w. Koszalin należał do najbogat­szych miast pomorskich, prowadząc ożywiony handel poprzez port w pobliskim Unieściu. Po przeniesieniu sie­dziby biskupiej z Kamienia Pomorskiego, rozpoczął się intensywny proces germanizacji miasta. Rozwój Kosza­lina hamowały powtarzające się wojny, pożary i epi­demie. Ponadto w pierwszej połowie XVIII w. nastą­piło zamulenie przesmyku łączącego jeziora Jamno z morzem, co przerwało handel (port przestał istnieć).W czasach pruskich miasto nie odgrywało większej roli, aż do utworzenia tu w 1816 r. rejencji. Budowa linii kolejowej Szczecin — Gdańsk w latach 1859—1869, przyczyniła się do ponownego ożywienia gospodarczego. .W czasie drugiej wojny światowej miasto zostało zni-« szczone w około 40%, wyzwolone dnia 4 III 1945 r. Pamięć wyzwolicieli miasta uczczono pomnikami na kwa­terze wojennej cmentarza komunalnego (gdzie pocho­wano 249 żołnierzy radzieckich) i na placu przed Urzę­dem Wojewódzkim. Stoi tam rzeźba żołnierza radziec­kiego trzymającego za rękę dziecko. Obecnie Koszalin jest siedzibą władz wojewódzkich, liczy około 82 tys. mieszkańców. Pełni funkcję kulturalną, naukową i go­spodarczą regionu. Miasto posiada: Wyższą Szkołę In­żynierską, Koszaliński Ośrodek Naukowo-Badawczy, Wojskową Oficerską Szkołę Obrony Przeciwlotniczej oraz Instytut Ziemniaka w pobliskim Boninie — jako jedyna tego typu placówka naukowo-badawczą w Pol­sce. Z ważniejszych obiektów kulturalnych należy wy­mienić: Bałtycki Teatr Dramatyczny oraz Państwową Filharmonię im. St. Moniuszki.W 1975 r. w Koszalinie zorganizowane zostały ogólno­polskie dożynki, po których miasto zyskało na wyglądzie (wyburzono szereg bloków, poszerzono arterie komuni­kacyjne). Obecnie zakończono budowę tunelu podziem­nego zlokalizowanego przy dworcu PKP; trwają jeszcze prace wykończeniowe.ZabytkiKatedra gotycka zbudowana w latach 1300—1333, ul. Zwycięstwa,kaplica przyklasztorna z gotyckim portalem z XIV w., ul. Mickiewicza,ośmioboozna kaplica św. Gertrudy z 1383 r., ul. P. Findera,Domek Kata z XV w. (obecnie siedziba Teatru Pro­pozycji „Dialog”), ul. Grodzka 3,fragmenty murów obronnych średniowiecznego mia­sta, ul. Młyńska, ul. K. Wielkiego,kilka zabytkowych kamieniczek mieszczańskich, ul. B. Chrobrego, ul. Bogusława II,pomnik ku czci wyzwolicieli miasta, ul. A. Lampe (przed Urzędem Wojewódzkim),pomnik ku czci poległych żołnierzy Armii Radziec­kiej (cmentarz komunalny),pomnik (obelisk) ufundowany przez społeczeństwo Koszalina z okazji obchodów XX-lecia wyzwolenia miasta; Plac Bojowników PPR (przed Urzędem Miej- . skim).pomnik Łączności Polonii Zagranicznej z Macierzą (przed Biblioteką Wojewódzką).Muzea— Muzeum Okręgowe, wystawa stała: Koszalin w Pol­sce Ludowej, ul. Armii Czerwonej 53, tel. 239-30. Wystawy czasowe w budynku przy ul. Bogusła­wa II 15.Czynna: z wyjątkiem poniedziałków, świąt i dni po-świątecznych w godz. 10.00—16.00, we wtor­ki godz. 12.00—18.00, w niedziele godz. 10.00— 16.00. W piątki wstęp wolny.MIELNO -Miejscowość jest jednym z najbardziej znanych kąpie­lisk nadmorskich w Polsce. Obok funkcji wczasowej dużą rolę odgrywa rybołówstwo. Mielno — Unieście le­ży na mierzei Jamneńskiej oddzielającej Jamno od Bał­tyku, na „Koszalińskim Szlaku Nadmorskim”. Położenie między dwoma akwenami wpływa na specyfikę kli­matu, charakteryzującego się łagodnością oraz znacznym stężeniem aerozolu w powietrzu. Szeroka plaża na ca­łej swej długości odznacza się czystym, jasnym pia­skiem. Korzystne warunki kąpielowe sięgają na odle­głość do 300 m od brzegu. Na zachód od osiedla znaj­duje się znaczny kompleks leśny. Nad największym je­ziorem województwa koszalińskiego Jamnem (2240 ha) istnieją korzystne warunki do uprawiania sportów że-glarkich (przystanie: „Tramp”, Gwardia, WSI). Ze względu na znaczny stopień zamulenia i zanieczyszczenia, jezioro Jamno nie nadaje się do kąpieli.Mielno — stara osada słowiańska. Pierwsza wzmian­ka z 1288 r. W XIV w. na jeziorze Jamnie w obecnym Unieściu był znacznej wielkości port, poprzez który Ko­szalin prowadził ożywiony handel morski. Jezioro Jam­no było wówczas głębsze i miało dobre połączenie z Bałtykiem. W XVIII w. nastąpiło zamulenie przesmyku łączącego jezioro z morzem, co przerwało ożywiony han­del morski. Przez wiele wieków osada Mielno należała do patrycjuszy kołobrzeskich, a w 1804 r. dostała się pod panowanie Niemca von Belova. Wyzwolone 5 III 1945 r. Od stu lat datuje się rozwój Mielna jako kąpieliska. Mielno jest ośrodkiem administracji gmin­nej i łącznie z Unieścietm liczy 1800 mieszkańców. W Mielnie — Unieściu znajduje się znaczna liczba zakła­dowych ośrodków wczasowych — ogółem baza nocle­gowa wynosi 10 000 miejsc. Miejscowości te stanowią również tereny wypoczynku świątecznego dla mieszkań­ców Koszalina. W najbliższych latach Mielno uzyska status miejscowości uzdrowiskowej.Z zabytków na uwagę zasługuje gotycki kościół z XV w.MOSTOWO-Miejscowość położona w odległości 19 km na połud­nie od Koszalina przy trasie: Bobolice — Szczecinek, nad sztucznym jeziorem Rosnowskim, na szlaku ka­jakowym rzeki Radwi, w gminie Manowo. Spiętrzenia rzeki dokonano w okresie międzywojennym. Stąd też sztuczne jezioro ma obecnie wygląd naturalnego, z dobrze ukształtowanymi brzegami (liczne zatoki, pół­wyspy a nawet wyspa w pobliżu Rosnowa). Wokół miejscowości rozciągają się rozległe kompleksy leśne, natomiast brzegi jeziora porośnięte są pięknymi wy­sokimi jałowcami.W sąsiedztwie Mostowa około 3 km — znajdują się odkryte niedawno przez archeologów „kamienne krę­gi-” — miejsca kultu i grzebania zmarłych z II w. na­szej ery, do których prowadzi oznakowany szlak pieszy.Mostowo jest ośrodkiem wypoczynku świątecznego mieszkańców Koszalina. Znajdują się tutaj: plaża, ką­pielisko, ośrodki kempingowe zakładów pracy z Kosza­lina. Dla turystów zmotoryzowanych — 2 parkingi po obu stronach jeziora. Na jednym z nich — wieżyczka widokowa.— PKS — przystanek; linia: Koszalin — Szczecinek, Biały Bór.Kemping WPT i pole namiotowe — punkt „it” (tel. – 825-83).Bar „Tramp”, kat. IV.Bar „Pod Brzozą”, kat. IV.Wypożyczalnia sprzętu wodnego — kemping WPT.MŚCICE-Wieś położona na falistej morenie dennej Równiny Białogardzkiej, w odległości 7 km od Koszalina przy drodze Koszalin—Kołobrzeg w gminie Będzino.Mścice leżą w strefie chronionego krajobrazu na tu­rystycznym szlaku „Wybrzeża”.Miejscowość wymieniana w dokumentach z XIII ‚ w.jako własność kapituły kołobrzeskiej. Obecnie liczy około 850 mieszkańców i jest ośrodkiem produkcji rol­niczej. We wsi pozostały resztki budownictwa ludo-wegG — ryglowego. Przy Ośrodku Hodowli Zarodo­wej działa sekcja konna. W roku 1979 ukończona zo- • stanie budowa kombinatu zbożowo-młynarskiego, naj­większego tego typu obiektu na Pomorzu Zachodnim. Oprócz spichrza, młyna zbożowego — czynna będzie kaszarnia gryczana, płatkarnia owsiana i śrutowtnia.PKS — przystanek; linia Koszalin — Kołobrzeg.Zajazd „Za Lasem”, kat. II, m. 120, tel. 83-21.OSIEK DRAWSKI-Miejscowość na Pojezierzu Drawskim, położona na morenie czołowej w odległości 7 km na płd.-wsch. od Złocieńca. W sąsiedztwie znajduje się jezioro rynnowe Wąsosze (pow. 326 ha, największa głębokość 8,5 m) posiadające brzegi w większości podmokłe i zalesione. Obszar nadjeziorny i jezioro leży w strefie ciszy obo­wiązującej od godz. 22.00—7.00.We wsi na uwagę zasługuje stary park z ciekawym drzewostanem (aleja wysadzona platanami).Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1349 r.We wrześniu 1939 r. hitlerowcy założyli tu obóz pracydla polskich jeńców wojennych. W 1945 r. o wyzwole-nie wsi zostały stoczone ciężkie walki. Datę tę upa-miętnią głaz granitowy z tablicą pamiątkową. Miejsco-wość należy do gminy Wierzchowo. v.Z zabytków warto zobaczyć kościół ryglowy z dre­wnianą wieżą z XVII w. (renesansowy ołtarz).PKP — przystanek (1,2 km od wsi); linie: Złocie­niec, Kalisz Pomorski.PKS — przystanek; linie: Kalisz Pomorski, Złocie­niec.OSIEKI-Wieś rybacka położona na bezleśnej morenie den­nej przy wschodnim brzegu jeziora Jamno w odle­głości 3 km od Bałtyku. Osieki Koszalińskie leżą przy trasie Koszalin — Łazy w gminie Sianów. W miejsco­wości znajduje się kościół gotycki z XIV w. przebu­dowany w wieku XIX (w wieży wmurowane ozdobne młyńskie kamienie). Na uwagę zasługuje również pa­łac z parkiem, w którym obecnie mieści się Ośrodek Szkoleniowy Urzędu Wojewódzkiego. Latem od 1963 r. odbywają się tutaj ogólnopolskie plenery plastyczne pod nazwą „Osieki” z udziałem gości zagranicznych..PKS — przystanek; linia: Łazy — Koszalin.Klubokawiarnia „Ruch”.Wiejski om Kultury z salą widowiskową, Klubem Rolnika i salą projekcyjną.PARSĘCKO-Wieś w odległości 8 km na zachód od Szczecinka w pobliżu trasy Szczecinek—Barwice. Położona wśród wzgórz moreny czołowej o znacznych deniwelacjach, u źródeł rzeki Parsęty. Około 2 km na płd.-wsch. znaj­duje się znacznej wielkości jezioro Trzesiecko (pow. 295 ha, głęb. 11,8 m).Miejscowość jest starą osadą słowiańską założoną na dnie dawnego, dziś już nie istniejącego jeziora Parse-cko. Zbudowana prawdopodobnie na pałach (około 5 tys.), w średniowieczu miała charakter obronny. Do zwiedzenia można również polecić kilka starych cha-iup ryglowych.W odległości 1,5 km w kierunku Radomyśla, znaj­duje się średniowieczne cmentarzysko.Obecnie wieś liczy około 900 mieszkańców — gmina Szczecinek.— PKS — przystanek; linie: Szczecinek, Barwice.PIASECZNO-Wieś letniskowa w strefie chronionego krajobrazu na Pojezierzu Drawskim, leży w odległości 15 km na wschód od największej zatoki jeziora Drawsko (zatoka Rękawicka), wśród wzgórz moreny czołowej. Malowni­czo wśród lasów położone jezioro posiada doskonałe wa­runki do wędkarstwa, kąpieli oraz sportów wodnych. Nad zatoką Rękawicka znajduje się stanica wodna i wy­pożyczalnia sprzętu turystycznego.Miejscowość należy do gminy Czaplinek.We wsi zwiedzić można kościół z XVII w., zaś w pobliskim Siemczynie (3,5 km na płd.) barokowy pałac otoczony parkiem. W promieniu 10 km znajdują się pozostałości trzech grodzisk słowiańskich.— Punkt „it” w ośrodku kempingowym — czynny w sezonie..— PKS — przystanek; linie: Czaplinek, ZZłocieniec.Kemping WPT — (Siemczyno), kat. II, m. 102, tel. 24.Pole biwakowe WPT przy kempingu, m. 70.Stołówka przy kempingu, kat. IV, m. 80.

[Głosów:1    Średnia:3/5]

Comments

comments