OKOLICE TURYSTYCZNE

ANTONIN-Niewielka wieś, położona 15 km na południe od Ostrowa, na skrzyżowaniu szosy Katowice—Poznań, z drogami do Wrocławia i Mikstatu. Duży tartak, brygada Państwowych Gospodarstw Rybackich, Nadleśnictwo. Nad stawem Szpe-rek (29 ha) dobrze urządzony ośrodek wypoczynkowy z plażą, kąpieliskiem strzeżonym, restauracją, hotelem, domkami kempingowymi i polem namiotowym. Węzeł zna­kowanych szlaków pieszych.Antonin założył po r. 1815 na swą letnią rezydencję książę Antoni Radziwiłł (1775—1833), namiestnik Welkiego Księ­stwa Poznańskiego. W latach 1827 i 1829 w gościnie u księ­cia przebywał Fryderyk Chopin, który wtedy odwiedzał swoją matkę chrzestną, Annę Wiesiołowską, mieszkającą w niedalekim Strzyżewie.Drewniany pałac myśliwski zbudowano dla Radziwiłła w latach 1822—24 wg planów wybitnego architekta Karo­la Fryderyka Schinkla. Wewnątrz, w części centralnej, wysoka sala z galeriami i ozdobnym stropem, wspartym na grubej kolumnie, w której biegną przewody kominowe od znajdujących się na dole kominków. W czterech skrzyd­łach bocznych umieszczono pokoje mieszkalne. Po remon­cie w r. 1977 otwarto w pałacu stylową kawiarnię, a w r. 1978 — izbę muzealną poświęconą Fryderykowi Chopi­nowi.Przy drodze do Mikstatu znajduje się kaplica grobowa Radziwiłłów, zbudowana w stylu neoromańskim w latach 1836—38. Wewnątrz trzy łuki z białego marmuru z dekora­cją w stylu bizantyjskim, według tradycji sprowadzone z Włoch.W okolicach Antonina znajdują się rozległe lasy, pora­stające piaski wydmowe na granicy Wzgórz Ostrzeszow-skich i doliny Baryczy. W lasach tych i na polach ro­śnie kilkaset drzew pomnikowych, przede wszystkim dę­bów. Niektóre z nich są już uschnięte, a ich fantastyczne kształty wywierają niesamowite wrażenie.Stacja PKP na linii Katowice—Poznań (w dni przed­świąteczne i świąteczne z Kalisza i Ostrowa Wlkp. można wykupić bilety wycieczkowe powrotne). Przystanek PKS z połączeniami m. in. do Kalisza, Ostrze­szowa, Turku i Wrocławia.Pokoje gościnne WOSiR kat. III, miejsc 26, tel. 27. Ośrodek wypoczynkowy z domkami kempingowymi kat. I i II, 80 miejsc ogólnodostępnych, oraz kemping kat. I z polem namiotowym na 280 miejsc i 20 miejscami w dom­kach w sezonie letnim. Restauracja „Lido”, kat. II, tel. 91. Kawiarnia „Myśliwska”, kat. I (w pałacu), tel. 66. Nr kierunkowy telefonu z Ostrowa — 181.BASZKÓW-Duża wieś przy drodze Zduny—Kobylin, 10 km na połu­dniowy zachód od Krotoszyna. Rolnicza spółdzielnia pro­dukcyjna (501 ha). W budowie zakład utylizacyjny.Początkowo dwie oddzielne wsie — Baszków (część wscho­dnia i Włodyka (zachodnia), złączone w r. 1757. Pałac póź-noklasycystyczny, zbudowany w latach 1805—11 i rozbu­dowany w 2 polowie XIX w. Wewnątrz częściowo zacho­wana dekoracja stiukowa z początku XIX w. Obecnie mieści ośrodek kolonijno-socjalny ostrowskich Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego. Wokół park krajobra­zowy (10,96 ha), założony na miejscu dawnego ogrodu włoskiego. W obrębie dawnych zabudowań folwarcznych m. in gorzelnia późnoklasycystyczna z lat ok. 1820, dwie obory z 1 połowy XIX w. oraz kuźnia neogotycka z 1 po­łowy XIX w.Zabudowa zachodniej części wsi, pochodząca częściowo z w. XIX, rozłożyła się wokół placu ze stawem, tzw. pół-wsi. Kościół klasycystyczny wzniesiono w latach 1828—29.Na wschód od wsi znajduje się rezerwat „Baszków”.Przystanek PKS z połączeniami m. in. do Gostynia, Koś­ciana, Leszna, Ostrowa Wlkp. i Poznania. Klub — kawiarnia, tel. Krotoszyn 12-79.BENICE-Wieś położona 7 km na północny zachód od Krotoszyna, przy drodze do Mokronosa. W latach 1358—1510 przej­ściowo wymieniane jako miasto.Kościół późnorenesansowy z wysoką wieżą o namiotowym dachu wzniesiono na przełomie w. XVI i XVII, pierwo­tnie dla braci czeskich. Wschodni szczyt nawy nosi śladydekoracji sgraffitowej. Wewnątrz m. in. nagrobek pias­kowcowy Anny Rozdrażewskiej (fundatorki kościoła) z po­czątku XVII w. We wsi kilka zabytkowych domów drew­nianych.Przystanek PKS na linii Krotoszyn—Wielowieś—Koźmin— —Jarocin.BOLESŁAWIEC-Wieś gminna, położona nad Prosną 11 km na południe od Wieruszowa, przy drodze Kępno—Wieluń. Dawniej miej­sce bardzo ważnej przeprawy przez Prosnę na trakcie Mazowsze—Śląsk; przy brodzie rozwinęła się osada han­dlowa. Prawa miejskie nadał książę Bolesław Pobożny przed r. 1266. W powstaniu 1863 r. punkt przerzutowy bro­ni i ochotników z Wielkiego Księstwa Poznańskiego. W r. 1870 utrata praw miejskich.Układ przestrzenny dawnego miasta jest wrzecionowaty, w typie miast śląskich. Na północ od rynku kościół baro­kowy.Na zachód od centrum, na lewym brzegu dawnego kory­ta Prosny, znajdują się ruiny zamku. Wzniósł go w r. 1269 książę Bolesław Pobożny, a rozbudował i opasał mu­rem Kazimierz Wielki. Od r. 1704 w ruinie. Do dzisiej­szych czasów zachowała się ośmioboczna wieża oraz nie­wielkie fragmenty murów obwodowych. Między zamkiem a miastem, na dawnym korycie Prosny, znajduje się cenny zabytek drewniany: stary młyn wodny z w. XVI lub XVII, z wysokim dachem naczółkowym krytym częściowo gontem. Wewnątrz zachowały się wiel­kie żarna kamienne i duży walec drewniany do przesie­wania zboża. Obecnie trwają prace nad zagospodarowa­niem turystycznym otoczenia zamku i młyna.Przystanek PKS na Rynku — połączenia m.in. do Kalisza, Kępna, Kluczborka, Wielunia, Wieruszowa i Wrocławia. Stacja benzynowa CPN (E 78, ON), ul. Armii Czerwonej— —Wieruszowska, tel. 56, czynna w godz. 7—19 (w święta 8—14). Ośrodek rekreacyjno-sportowy WOSiR (sezonowy); miejsc 40, tel. 81. Karczma „Stary Młyn” kat. II, tel. 80, restauracja oraz hotel PZW, miejsc 28. BORZĘCICZKI-Duża wieś, położona 7 km na zachód od Koźmina, przy rozwidleniu dróg do Borku i Pogorzeli. Rolnicza spółdziel­nia produkcyjna (524 ha). Państwowy Zakład Wychowaw­czy ze szkołą specjalną.Park podworski (9,21 ha) z ładnymi okazami drzew. W nim dwór eklektyczny z końca XIX w. Kościół późnobaro­kowy na planie krzyża greckiego zbudowano w latach 1740—45, z wykorzystaniem zakrystii i częściowo murów poprzedniego kościoła z końca XVI w. Wyposażenie wnę­trza rokokowe. Trzy późnorenesansowe płyty nagrobne z piaskowca, poświęcone członkom rodziny Sulimowskich, wykonane ok. r. 1605.W folwarku Mycielin, 1 km na zachód od Borzęciczek, obejrzeć można ciekawą stodołę z w. XIX. Zbudowano ją w formie dwóch dwunastoboków o pochyłych ścianach, nakrytych dachami stożkowymi i połączonych długą czę­ścią prostokątną, w której umieszczono bramy wjaz­dowe.Stacja PKP na linii Gostyń—Koźmin. Przystanek PKS z połączeniami m. in. do Gostynia, Jarocina, Kalisza, Kro­toszyna, Ostrowa Wlkp. i Poznania.BRALIN-Wieś gminna, położona 6 km na zachód od Kępna, przy trasie E-12, linii kolejowej Kępno—Wrocław i drodze lokalnej do Rychtalu. Pierwsza wzmianka z r. 1136. Da­wniej miasteczko rolnicze o prawach sprzed r. 1540, na skutek słabego rozwoju przestało nim być w 2 połowie XIX w.Kościół z r. 1627, o tradycjach gotyckich, kilkakrotnie przebudowywany. Obok zabytkowy dom parafialny z po­łowy XIX w. Na cmentarzu groby działaczy śląskich i żoł­nierzy poległych 1 września 1939 r.W Domu Strażaka przy ul. Kościuszki znajduje się Mu­zeum Pożarnictwa, oddział kępińskiego Muzeum PTTK, z ciekawymi zbiorami regionalnymi i dotyczącymi historii pożarnictwa. Zgłaszanie zwiedzania w Muzeum Regional­nym PTTK w Kępnie, ul. Sienkiewicza 11, tel. 26-15. W odległości 1,5 km na południe od wsi, w kępie drzew na niewielkim wzniesieniu, stoi odpustowy kościół dre­wniany zwany „Na Pólku”. Zbudowany w r. 1711 w for­mie krzyża greckiego, z ramionami krytymi dachami gon­towymi. Wewnątrz polichromia z początku XIX w. Na skrzyżowaniu ramion dwustronny ołtarz główny z 1 poło­wy XVIII w. Spośród ołtarzy bocznych na uwagę zasługu­je tryptyk gotycko-renesansowy z lat ok. 1520 oraz ołtarz z dekoracją okuciową z początku XVII w. Po wschodniej stronie kościoła trójskrzydłowe obejście podcieniowe.Stacja PKP na linii Kępno—Wrocław. Przystanek PKS z połączeniami m. in. do Namysłowa, Sycowa, Wielunia i Wrocławia.Warsztat naprawy pojazdów, tel. 83.BRZEZIE-Wieś położona 5 km na wschód od Pleszewa, przy szosie Kalisz—Poznań i drodze lokalnej do Stawiszyna. Zakład Kombinatu PGR Taczanów (633 ha). Pierwsza wzmianka z r. 1338. Pochodził stąd Jan Lutek (ok. 1405—71), wybitny dyplomata, podkanclerzy, biskup wrocławski i krakow­ski.Kościół barokowy z r. 1789 o wydłużonej nawie ośmio-bocznej krytej kopulastym dachem. Obok dzwonnica kla-sycystyczna z r. 1793. Przy szosie od strony Pleszewa go­ściniec „U Huberta”, o wystroju myśliwskim (kolekcja tro­feów i broni). Obok urządzono niewielki zwierzyniec. Przystanek PKS z połączeniami m. in. do Kalisza, Leszna i Poznania.Przystanki WPKM linii „A” Kalisz—Pleszew. Gościniec „U Huberta”, tel. Pleszew 213-36; restauracja kat. I (spe­cjalność zakładu: potrawy z dziczyzny, kurczak po my-śliwsku, delicje Huberta, hubertowe placki) i pokoje go­ścinne kat. BRZEZINY-Wieś gminna, położona 22 km na południowy wschód od Kalisza, na skrzyżowaniu dróg Kalisz—Chudoba i Błaszki— —Ostrzeszów.Rolnicza spółdzielnia produkcyjna „Rozkwit” (53 ha), tar­tak. Pomnik ku czci ofiar II wojny światowej. Nad stawami w dolinie Pokrzywnicy urządzono ośrodek wypoczynkowy z plażą, kąpieliskiem strzeżonym, szatnia­mi, restauracją i zakładowymi ośrodkami wczasowymi. Kwatery można również wynająć u miejscowych gospoda­rzy. W planach jest poważna rozbudowa ośrodka jako jed­nego z miejsc wypoczynku świątecznego dla mieszkańców niedalekiego Kalisza.Na południe od wsi rozciąga się kompleks lasów, prze­ważnie sosnowych, w którym utworzono dwa rezerwaty przyrody: „Brzeziny” (1 km) i „Olbina” (4,5 km od Brze­zin). W kierunku południowo-wschodnim ciągnie się do­lina Pokrzywnicy ze 114 hektarami stawów rybnych.Przystanek PKS z połączeniami m. in. do Kalisza, Kępna, Kluczborka, Turku, Wieruszowa i Wrocławia. Restauracja „Leśna” kat. III, tel. 15.BRZOSTKÓW-Wieś u podnóża wzgórz Szwajcarii Żerkowskiej, 3 km na północ od Żerkowa, przy drodze do Smiełowa. Gospodar­stwo Kombinatu PGR Raszewy (48 ha). Pierwsza wzmian­ka o wsi z r. 1257.Dwór klasycystyczny z 1 połowy XIX w., kryty dachem łamanym z naczółkami. W planach jest jego adaptacja na hotel ośrodka sportów konnych. Obok dawna kuźnia z po­czątku XIX w. i spichlerz z lat ok. 1830, zbudowany w formach architektury obronnej. Park podworski (3,15 ha) z pomnikowymi drzewami. Na stoku wzgórz kościół kla­sycystyczny z lat 1839—40 z czterokolumnowym portykiem. Obok plebania późnoklasycystyczna sprzed połowy XIX w.Przystanek PKS na linii Jarocin—Smiełów—Września. BRZOSTÓWWieś położona 6 km na zachód od Jarocina, przy szosie i linii kolejowej do Leszna. Gospodarstwo Przedsiębior­stwa PGR Rusko (152 ha). Wieś znana od r. 1412. W latach 1970—75 wybudowano tu dużą cegielnię. Jest to jeden z najnowocześniejszych zakładów tego typu w Pol­sce, z procesem produkcyjnym całkowicie zmechanizowa­nym i zautomatyzowanym.W lesie na wschód od wsi, opodal szosy do Jarocina, znaj­dują się dwa głazy narzutowe, zwane „kamieniami księcia Radolina”, o obwodach 12,1 i 10,5 m. Związanych z rami jest wiele legend.Stacja PKP na linii Jarocin—Leszno.Przystanek PKS z połączeniami m. in. do Gostynia i Ja­rocina.CEKÓW-Wieś gminna, położona 19 km na północny wschód od Ka­lisza, przy szosie do Koła. Rolnicza spółdzielnia produkcyj­na (274 ha).W domu nr 8 mieści się Regionalna Izba Ludowa, w któ­rej można obejrzeć zbiory etnograficzne i historyczne, zgromadzone przez miejscowego nauczyciela, Jana Orczy-kowskiego. Przy niej działa amatorski zespół regionalny. Izba czynna codziennie prócz poniedziałków w godz. 15.00— —18.00 oraz po uprzednim uzgodnieniu, tel. 32 Na budynku Urzędu Gminy tablica upamiętniająca boha­terów II wojny światowej. Budynek poczty jest klasycy­styczny, z 1 połowy XIX w. Prostopadle do niego jest usy­tuowana dawna stajnia. Przy szosie od strony Turku, 1 km od ostatnich zabudowań Cekowa, rośnie na polu po prawej dąb szypułkowy o obwodzie 620 cm.Przystanek PKS na linii Włocławek—Turek—Kalisz—Wro­cław.CHEŁMCE-Wieś położona 9 km na południowy wschód od Kalisza. Dawniej wieś miasta Kalisza. Pierwsza wzmianka z r. 1330.Zabudowania rozłożyły się na grzbiecie i stokach jed­nego z najwyższych wzgórz morenowych w okolicach Kalisza (173 m n.p.m.). Na szczycie, z dala widoczne, ko­ściół neogotycki z r. 1883 i wieża przekaźnikowa łącza ra­diowego do przesyłania rozmów telefonicznych i progra­mów telewizyjnych, wybudowana w r. 1962. Wśród zabu­dowań wsi stare domy drewniane. Na północnych stokach wzgórza resztki drewnianego wiatraka-koźlaka z w. XIX.Końcowy przystanek linii WPKM nr 7 z Kalisza. CHLEWOWieś położona 11 km na północny wschód od Ostrzeszo­wa. Pierwsza wzmianka z r. 1310.W parku ze śladami alei i altan drzewnych (2 ha) dwór drewniany z początku XIX w., kryty dachem naczółko­wym oraz kamienna figurka Matki Boskiej z 1 połowy XIX w. Drewniany kościół kryty gontem z r. 1651. We­wnątrz, na belce tęczowej, późnogotyckie rzeźby i krucy­fiks z w. XVI. Na północny zachód od kościoła grodzisko pierścieniowate, z zatartym rowem porośniętym olszyną.Końcowy przystanek linii PKS z Ostrzeszowa. CHOCZDuża wieś gminna na prawym brzegu Prosny, przy szo­sie Kalisz—Września i drodze bocznej do Pleszewa, 11 km na północny wschód od Pleszewa. Drobne zakłady prze­mysłowe, rolnicza spółdzielnia produkcyjna (313 ha) zało­żona w 1975 r.Pierwsza wzmianka z r. 1294. Prawa miejskie od w. XIV. Kazimierz Wielki zbudował zamek na wyspie w dolinie Prosny. W latach 1555—1620 działała tu jedna z najważ­niejszych w Wielkopolsce gmin braci czeskich. Po pow­staniu styczniowym w r. 1870 władze carskie odebrały Choczowi prawa miejskie.Na dawnej wyspie zamkowej kościół wczesnoklasycy-styczny z lat 1790—93, z prezbiterium pochodzącym z po­przedniego kościoła z r. 1629. Wewnątrz bogata dekoracja stiukowa. Wyposażenie wnętrza w prezbiterium z połowy XVII w., w nawie z lat 1790—93. Od zachodu przylega do kościoła dawny wczesnoklasycystyczny pałac infułatów z r. 1790, zbudowany z częściowym wykorzystaniem mu­rów zamku Kazimierza Wielkiego. Wewnątrz zachowana dekoracja stiukowa.Do północno-zachodniego narożnika rynku przylega ko­ściół poreformacki, powstały ok. r. 1733. Jednolite wypo­sażenie wnętrza wyrzeźbił w latach 1750—51 Józef Eglauer z Kalisza. Z klasztoru, dawniej czworobocznego, pozostało skrzydło południowe i krużganek przy ścianie kościoła.Przystanek PKS z połączeniami m. in. do Gniezna, Kali­sza i Pleszewa. CZABNYLAS-Duża wieś, rozciągnięta wzdłuż drogi Odolanów—Ostrze­szów, 16 km na południe od Ostrowa. Rolnicza spółdziel­nia produkcyjna (158 ha).W 1 połowie XIX w. istniała tutaj huta szkła, które wyta­piano z piasku pochodzącego z wydm śródleśnych. W r.1848 w pobliżu wsi Prusacy rozgromili oddział powstańczy Macieja Kotowskiego.Kościół z r. 1850, zbudowany z fundacji księżnej Ludwiki Radziwiłłowej. Zamiast gliny, której w okolicy brak, do wypalania cegieł o charakterystycznym wyglądzie użyto rudy darniowej.Przystanek PKS na liniach Kępno—Poznań oraz Ostrów— —Ostrzeszów i Ostrów—Syców; drugi przystanek (Czarny-las skrzyż.) z połączeniami do Turku i Wrocławia znajdu­je się przy szosie Antonin—Wrocław, 2 km na południe od wsi.Zajazd „U Michała”, tel. 2; restauracja kat. II i pokoje gościnne kat. II, miejsc 20.Stałe schronisko młodzieżowe kat. II, miejsc 50, znajduje się w Ludwikowie (3 km na wschód).DOBRZEĆ-Duża wieś, przylegająca do zachodnich granic Kalisza. Pierwsza wzmianka z r. 1268. Od r. 1287 własność mia­sta Kalisza.We wsi zachowały się ciekawe zabytki budownictwa lu­dowego, wznoszone w konstrukcji zrębowej, z dachami czterospadowymi podtrzymywanymi przez słup zwany so­chą. Najcenniejszy jest dom wyrobnika (nr 41) — kwa­dratowy i z maleńkimi okienkami, zbudowany być może jeszcze w w. XVIII. Neogotycki kościół z lat 1881—86 pro­jektu architekta Zdzienickiego. Wewnątrz polichromia z r. 1905 pędzla Bronisława Wiśniewskiego.DOBRZYCA-Duża wieś gminna, położona 12 km na zachód od Plesze­wa, na skrzyżowaniu dróg lokalnych. Zakład obuwniczo–galanteryjny, kaszarnia, mleczarnia, młyn. Pierwsza wzmianka z r. 1327. W latach 1440—1934 niewielkie mia­steczko rolnicze.Pozostałością założenia miejskiego jest zabudowa o cha­rakterze małomiasteczkowym, z dużym rynkiem czworo­bocznym. Po zachodniej stronie rynku kościół drewniany z r. 1778, zbudowany przez cieślę Antoniego Wilczerowi­eża. Jednolite wyposażenie rokokowe wykonał rzeźbiarz kaliski Franciszek Eytner. Przy Rynku 16 dawny zajazd z 2 połowy XVIII w. Na rozwidleniu dróg do Koźmina i Rozdrażewa dawny kościół ewangelicki z 1 połowy XIX w., obecnie magazyn.We wschodniej części wsi znajduje się obszerne założenie pałacowe z końca XVIII w., z budynkami klasycystyczny-mi; zaprojektowanymi przez wybitnego architekta Stani­sława Zawadzkiego. Pałac zbudowano w kształcie litery L, nawiązującym do węgielnicy masońskiej (fundator założe­nia, gen. Augustyn Gorzeński, był wielkim mistrzem loży masońskiej). Na skrzyżowaniu skrzydeł czterokolumnowy portyk toskański. Wewnątrz częściowo zachowała się de­koracja malarska, wykonana ok. r. 1800 przez Antoniego Smuglewicza. Planuje się odrestaurowanie pałacu i umie­szczenie w nim galerii portretu wielkopolskiego. Pałac jest otoczony dużym parkiem (8,21 ha), z wieloma pomnikowymi okazami drzew. Uwagę zwraca platan klo-nolistny, uchodzący za najgrubszy w Europie (obwód 890 cm, wysokość 27 m, średnica korony 34 m). W parku zachowały się ciekawe budowle o charakterze romantycz­nym: rotundowa loża masońska, monopter (na wyspie na stawie), sztuczna grota, oficyna — domek ogrodnika.Przystanek kolei wąskotorowej Pleszew—Krotoszyn. Przy­stanek PKS na Rynku z połączeniami m. in do Borku, Jarocina, Kalisza, Krotoszyna, Ostrowa Wlkp., Poznania i Wrocławia.Stacja benzynowa GS, tel. 153. Warsztat naprawy pojaz­dów tel. 117.DORUCHÓWWieś gminna przy drodze Kępno—Grabów n. Prosną, 7 km na wschód od Ostrzeszowa. Cegielnia, młyn. Pierw­sza wzmianka z r. 1213. W dawnych wiekach istniało tu kilka zakładów przemysłowych: kuźnice żelazne, papier­nia, huta szkła. W powstaniu wielkopolskim miejsce kwa­terowania sztabu południowego odcinka powstańczego. Park podworski (4,19 ha) z ciekawym drzewostanem. Przy bezstylowym kościele z r. 1889 grobowiec Thielów, w któ­rym pochowany jest m. in. Stanisław Thiel (1881—1943), dowódca powstania wielkopolskiego w Ostrzeszowskiem, więzień obozów hitlerowskich.Na południowy zachód od wsi znajduje się Wzgórze Cza­rownic (164 m n.p.m.). Tu w r. 1775 — po raz ostatni w Polsce — spalono na stosie 14 kobiet oskarżonych o czary. Wydarzenie to odbiło się szerokim echem w Polsce i spo­wodowało w następnym roku zakazanie przez sejm roz­patrywania spraw sądowych o czary.Przystanek PKS z połączeniami m. in. do Kalisza, Ostro­wa Wlkp., Ostrzeszowa, Wieruszowa i Wrocławia. Restauracja „Kaprys”

[Głosów:1    Średnia:5/5]

Comments

comments