SPACER PO OSIEDLU DWUDZIESTOLECIA

W pobliżu Bramy Młyńskiej przy al. Francesco Nulla stoijedyna z zachowanych baszt, tzw. Baszta Czarów-n i c. Zbudowana została w XV., a następnie przebudowana w XVII w. na więzienie, przeznaczone głównie dla kobiet posądzonych o czary. (W latach 1600—1650 za uprawianie czarów wydano w Słupsku 18 wyroków śmierci; prawo wy­dawania wyroków śmierci uzyskało miasto dopiero w r. 1476. Badania akt z procesów wykazują, że np. w r. 1632 sąd słupski skazał na śmierć niejaką Eggert, a w r. 1635 — Stopkę. Ostatni proces o czary odbył się nad mieszkanką Słupska Triną Papisten, którą w r. 1701 spalono na stosie.)Po przeciwnej stronie rzeki na wprost dawnego targu rybnego widnieją strzeliste wieżyczki XIX-wiecznego neo­gotyckiego kościoła Św. Ottona. Przechodząc dalej wzdłuż rzeki (jej lewym brzegiem) al. Francesco Nulla napotykamy fragment murów miejskich, a po lewej stronie — piękne Osiedle Dwudziestolecia Polski Ludowej. Po minięciu ul. Zawadzkiego idziemy dalej wzdłuż rzeki, gdzie wznosi się następny fragment murów miejskich, przeciętych ul. Grodzką. Tu właśnie stała ongiś — rozebrana w r. 1867 — miejska Brama Ciesielska (Holstenów).Obok murów widnieje XIV-wieczny kościół Św. Mi­kołaja, wzniesiony przy klasztorze norbertanek (klasztor ten ufundowany został w latach 1281—1284 przez księcia Mściwoja II). Po wielkim pożarze w r. 1655 przebudowano go i przeznaczono na kościół garnizonowy. W latach 1770— —1772 służył kolejno za magazyn, remizę i szkołę. Po zni­szczeniach w r. 1945 odbudowywany został z przeznacze­niem na bibliotekę miejską.Po zwiedzeniu północno-wschodniego krańca Starego Miasta przechadzkę kończymy na al. H. Sienkiewicza, która przebiega na miejscu dawnej fosy — tzw. stawu miedzia­nego.Spacer po Osiedlu Dwudziestolecia Pol­ski LudowejPo wyzwoleniu władze i społeczeństwo miasta energicznie przystąpiły do odbudowy zniszczonej starówki. Odbudowę tej części Słupska zakończono w zasadzie w r. 1965 —8. Słupsk. Widok z baszty zamkowej na nowe Osiedle Dwudzie­stolecia Polski Ludowejw rocznicę dwudziestolecia Polski Ludowej. Z tej okazji nowej dzielnicy nadano nazwę Osiedla Dwudzies­tolecia Polski Ludowej. Stare i wąskie uliczki o zabudowie XVIII- i XIX-wiecznej zamieniono na piękne, szerokie i nowoczesne ulice z budynkami mieszkalnymi o nowoczesnej architekturze. Osiedle liczy obecnie ponad 6 tys. mieszkańców.Spacer rozpoczynamy przy Bramie Nowej. Po przejściu bramy idziemy prawą stroną ul. Zawadzkiego, gdzie po obu stronach widzimy w perspektywie pięcio­piętrowe nowoczesne budynki mieszkalne, mieszczące w części parterowej reprezentacyjne lokale handlowe. Do­chodzimy do pl. Mariackiego. Stoi tu gotycki kościół Mariacki, wzniesiony w drugiej połowie XIV w. (pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z r. 1311), rozbudowany9. Słupsk. Nowe domy mieszkalne przy ul. Aleksandra Zawadz­kiego oraz wieża gotycka kościoła Mariackiegow r. 1500. W latach 1803 i 1853—1858 w wyniku zmian ograniczono jego rozmiary. W latach 1858—1860 podczas ponownej przebudowy nadano kościołowi formę pseudogo-tycką. Obecnie odbudowany ze zniszczeń wojennych r. 1945, posiada bazylikowe trzynawowe wnętrze, gwieździste skle­pienie nawy głównej i chóru oraz ciekawe ceramiczne wsporniki w prezbiterium, z wyobrażeniem ludzkich twa­rzy.Po przejściu pl. Mariackiego (w prawo) mijamy na rogu ulic Łukasiewicza i Mikołajskiej okazały budynek poczty głównej. Jest to neogotyk z barwionej cegły, wybudo­wany w r. 1879. Idąc dalej ul. Mikołajską przechodzimy wśród nowoczesnych trzy- i czteropiętrowych budynków mieszkalnych. Po prawej stronie pod numerami 2 i 6 znaj­dują się domy z XVIII i XIX wieku. Mimo częściowej prze­budowy zachowały typowy układ dawnego domu słupskie­go, zwłaszcza na piętrze. Po skręceniu w lewo i przejściu ul. Dominikańskiej dochodzimy do ul. Mostnika, tuż obok znanego nam już ze spaceru po Starym Mieście dziedzińcazamkowego. Ul. Mostnika jest jedną z kilku estetycznych i nowoczesnych ulic Osiedla Dwudziestolecia Polski Ludowej. Budowa tej dzielnicy jest dziełem rady narodowej oraz spółdzielni mieszkaniowych „Czyn” i „Kolejarz”. Duży udział w pracach odgruzowywania miało społeczeństwo miasta. U wylotu ul. Mostnika, przy wejściu na pl. Armii Czerwonej, zlokalizowane zostały nowoczesna kawiarnia „Czar” i sklep „Cepelia”.Centrum Starego Miasta stanowi pl. Armii Czerwonej, dawny Stary Rynek. Nowoczesny akcent architektoniczny nadaje mu sylwetka panoramicznego kina „M i 1 e-n i u m” (800 miejsc). W czasie budowy kina natrafiono na drewniane konstrukcje budynków i ulic z XIII i XIV wieku.W średniowieczu na środku dzisiejszego placu stał pierw­szy ratusz miejski, który uległ zniszczeniu w końcu XVIII wieku. Na jego miejscu wybudowano w latach 1728—1799 klasycystyczny ratusz, który przetrwał do początku XX wieku. W Muzeum Pomorza Środkowego wystawiona jest zachowana tablica ze starego ratusza z prawami miejskimi (Statuta Civitatis) z r. 1623. Jest również metryka założenia ratusza wypisana na kuli miedzianej, która zdobiła ów­czesny szczyt wieży. Metryka ta zawiera ponadto informa­cję, że w latach 1798—1799 Słupsk liczył 4292 mieszkańców (bez wojska) oraz 440 domów w obrębie murów miejskich i 172 poza murami.W południowo-zachodniej części placu znajdują się trzy zabytkowe kamieniczki, wybudowane na prze­łomie XVIII i XIX wieku. Jedna z nich — pod numerem 5 — to dawna apteka dworska, zbudowana w r. 1793 na fundamentach z pierwszej połowy XVIII wieku.Przechodząc z prawej strony kina „Milenium” idziemy ul. Grodzką, przy której — tuż obok placu — widzimy najpiękniejszy blok mieszkalny miasta, tzw. Mister Słup­ska. Dalej po prawej stronie (w głębi) mijamy kościół klasztorowy Św. Mikołaja z XV w. i dochodzimy do al. Sienkiewicza (dawny rejon fosy). Tutaj — kończąc spa­cer po najpiękniejszej dzielnicy Słupska — spocząć można na ławeczkach wśród zieleni i tryskającej fontanny.Przechadzka do Lasku Północnego’Przechadzkę możemy rozpocząć z pl. Zwycięstwa, skąd przejściu Bramy Nowej idziemy ul. Al. Zawadzkiego. Po dribdze mijamy szereg nowoczesnych budynków mieszkal­nych oraz sklepów i dochodzimy do pl. Armii Czerwonej centrum Osiedla Dwudziestolecia Polski L ik d o w e j (patrz: „Spacer po Osiedlu Dwudziestolecia Polski Ludowej).3rzechodzimy most na rzece Słupi (tu właśnie stała ongiś Brlama Kowalska, która rozebrana została w r. 1854). Po prawej stronie widoczne są zachowane fragmenty murów obronnych, a w głębi — Baszta Czarownic. Idąc dalej ul. Pawła Findera wkraczamy jednocześnie w re­jon dawnego podgrodzia. Pod numerem 25 mijamy klasy-cystyczny budynek mieszkalny z początków XIX w., piętrowy, z parterowymi ryglowymi oficynami gos­podarczymi. Dochodząc do ul. Henryka Pobożnego warto zobaczyć pod numerem 16 piętrową kamienicę póź-noklasycystyczną z około połowy XIX w., częścio­wo przebudowaną.Tuż za ul. Kaszubską skręcamy w lewo, wchodzimy jedno­cześnie w las bukowy i po kilkunastu metrach dochodzimy do cmentarza komunalnego (23 ha powierzchni). Cmentarz jest otoczony tujami, bardzo dobrze utrzymany, z dużą ilością różnorodnych drzew. Na cmentarzu warto obejrzeć pomnik obok mogiły 22 Polaków, którzy w przeddzień wyzwolenia Słupska zostali bestialsko zamor­dowani w Lasku Północnym przez hitlerowskich oprawców. W środkowej części cmentarza znajdują się zbiorowe mo­giły żołnierzy Armii Czerwonej. Obok pomnika, zaprojekto­wanego przez słupskiego artystę-plastyka Stanisława Ko­łodziejskiego, jest 48 mogił, w których pochowanych jest 1527 żołnierzy poległych o wyzwolenie ziemi słupskiej.Z cmentarza dochodzimy do ul. Kaszubskiej, po czym skręcamy w ul. Madalińskiego (po lewej stronie Fabryka Mebli), która prowadzi do pięknego stadionu 650– 1 e c i a. Stadion wybudowany częściowo czynem społecz­nym oddany został do użytku w r. 1960, w 650 rocznicę otrzymania praw miejskich przez Słupsk (stąd pochodzi jego nazwa). Wybudowany został w miejscu dawnej żwi­rowni, dzięki czemu otoczony jest naturalnym wałem ziem­nym. Pomieścić może około 15 tysięcy sympatyków sportu.Po zwiedzeniu stadionu wchodzimy na teren Lasku Północnego, leżącego w pasie wzniesień o silnie uroz­maiconej rzeźbie (170 ha powierzchni). Bardzo dobrze utrzy­mane ścieżki spacerowe, duża ilość ławek, bogaty drze­wostan — świerki, sosny, buki, dęby i brzozy — stwarzają doskonałe warunki wypoczynku dla mieszkańców Słupska. W Lasku Północnym zlokalizowane jest Państwowe Prewentorium dla dzieci zagrożonych gruźlicą. Do śródmieścia wrócić możemy autobusem linii nr 2, lub pie­szo ulicami: Madalińskiego, Kaszubską i Kilińskiego — do al. Sienkiewicza.Idąc ul. Kilińskiego — po minięciu Fabryki Mebli, Browaru, Zakładów Mechanicznych i szko­ły nr 7 — warto skręcić w ul. Partyzantów. Po dojściu do pl. Powstańców Warszawy idziemy środkiem parku, gdzie na jego skraju stoi bardzo oryginalny pomnik Powstańców Warszawy, odsłonięty 15 września 1946 roku. Był to wówczas pierwszy pomnik Powstańców Warszawy w Polsce. Wykonany został przez architekta–rzeźbiarza Jana Małka przy współpracy plastyka S. Koło­dziejskiego.Przechadzka do Lasku PołudniowegoDo Lasku Południowego dojechać można autobusem linii miejskich nr 1, wysiadając przy Wyższej Szkole Nauczycielskiej. Dużo ciekawsza jest jednak prze­chadzka, którą rozpocząć można z pl. Zwycięstwa. Idzie­my ul. Jagiełły, gdzie po lewej stronie mijamy fragmenty murów obronnych, po prawej — w głębi skweru — budynek Bałtyckiego Teatru Dramatyczne­go, a nieco dalej — kapliczkę Sw. Jerzego (szcze-gółowy opis patrz: Przechadzka po Starym Mieście). Po dojściu do ul. Garncarskiej skręcamy w lewo, obok Zam­ku Książąt Pomorskich (wybudowanego w r. 1507 przez księcia Bogusława X). Tuż przy starym korycie Słupi skręcamy w prawo i po kilkudziesięciu metrach dochodzimy do parku Rozrywki i Wypoczynku, mijając po drodze sie­dzibę stacji Państwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteoro­logicznego.Park Rozrywki i Wypoczynku wybudowany został w czynie społecznym przez mieszkańców miasta dla uczczenia XX-lecia Polski Ludowej. Znajdują się tutaj zespół małych basenów pływackich dla dzieci, dobrze utrzy­mane alejki spacerowe, plac gier i zabaw dla dzieci i mło­dzieży, amfiteatr oraz muszla koncertowa.Dalej trasa przechadzki wiedzie wzdłuż starorzecza. Prze­chodzimy przez dwa mostki i osiągamy północny skraj Lasku Południowego (70 ha powierzchni). Jest to piękny las mieszany z przewagą drzew iglastych. Stary odcinek Słupi w rejonie Lasku Południowego zagospodaro­wany został jako kąpielisko. Tuż obok kąpieliska (po prawej stronie rzeki) znajduje się bar-restauracja „Leśna”. W głąb Lasku Południowego prowadzi aleja brzozowa wzdłuż za­rastającego stawu (dawny odcinek rzeki). W lasku widoczne są estetyczne uliczki spacerowe.Po krótkim wypoczynku skręcamy w lewo — do ulicy K. Arciszewskiego. Tuż obok Wyższej Szkoły Nauczyciel­skiej jest przystanek autobusowy nr 1, skąd wrócić można do centrum miasta.

[Głosów:1    Średnia:5/5]

Comments

comments