SZLAKI WODNE

Amatorzy spływów kajakowych mogą urządzić sobie piękną wycieczkę rzeką Słupią. Źródła rzeki znajdują się na Pojezierzu Bytowskim koło wsi Sierakowska Huta, na wysokości około 178 m n.p.m. Długość rzeki wynosi 188 km, powierzchnia dorzecza — 1652 km2. W górnym biegu Słu­pia przepływa kilka1 jezior i wpada do Morza Bałtyckiego (u jej ujścia leży Ustka).Cały szlak wodny od jeziora Jamno w powiecie Bytów do Ustki wynosi 116 km, jest dość trudny, ale niezwykle malowniczy i urozmaicony. Do masowych spływów dosko­nale nadaje się od wsi Krzynia (koło Dębnicy Kaszubskiej), skąd długość trasy do Słupska wynosi 31 km. Na przeby­cie tego malowniczego odcinka Słupi potrzeba 1—2 dni.Spływ rozpoczynamy biwakiem nad. jeziorem Krzynia (jest tu schronisko Polskiego Związku Wędkarskiego — 12 miejsc, szkoła, sklep). Jest to jezioro polodowcowe, ryn­nowe, (ma około 4 km długości i od 100 — 450 m szeroko­ści). Leży między dwoma równoległymi pasmami wznie­sień moreny czołowej, dochodzących do 119 m n.p.m. W północno-zachodniej części jeziora, tuż przy stromo opa­dającym zboczu moreny czołowej, leży wieśKRZYNIA. Pierwsze wiadomości o wsi pochodzą z r. 1266. Jest to stara osada na planie ulicówki. Znaleźć tu można resztki starych chałup szkieletowych, wy­pełnionych gliną lub cegłą, oraz kilka starych drzew przy dawnym dworze. Na wschodnim krańcu wsi rośnie pięk­ny dąb, którego obwód wynosi 5,10 m.Z Krzyni płyniemy dość szeroką doliną o łagodnych za­krętach. Po obu stronach rzeki występuje znaczna ilość starorzeczy, które najczęściej są zarośnięte, tworząc roz­ległe łąki i torfowiska. Las, widoczny z dala na skraju do­liny, dość rzadko sięga do rzoki. Brzegi doliny wznoszą się ponad 15 m, co przy szerokości rzeki 10—12 m bardzo ogranicza widoczność okolicznych terenów.Dopływając na wysokość wsi Skarszów Dolny mamy dwa dopływy: prawy Skotawa, lewy — Kamienna. Skrę­camy w prawo i osiągamy wieś Skarszów Dolny (biwak), skąd pieszo (2,5 km) idziemy do wsi.DĘBNICA KASZUBSKA.Restauracja „Oaza”, tel. 40, czynna £w—22c”. Basen kąpielowy i bro­dzik dla dzieci, czynny w sezonie. Apteka, ul. Zjednoczenia 46, tel. 21. Milicja Obywatelska, ul. Jagiełły 1, tel. 07. Prezydium GRN, ul. Zjed­noczenia 16, tel. 26. Stacja benzynowa, tel. 19. Poczta, tel. 03. • Ośrodek Zdrowia, liczne sklepy. Dobre połączenia autobusowe ze Słupskiem (PKS).Osada położona jest nad rzeką Skotawą i prawym jej dopływem, wśród otaczających wzgórz morenowych, do­chodzących do 90 m n.p.m. Pierwsza wzmianka o wsi po­chodzi z r. 1485. Leży na historycznym szlaku handlowym ze Słupska do Bytowa, była ongiś ważnym ośrodkiem prze­mysłowym. Dawny ulicowy plan wsi w wyniku dość szyb­kiego rozwoju przekształcił się w wielodrogowy. We wsi zachowało się kilka starych chałup szkieletowych wypełnionych gliną lub cegłą. Kościół zbudowany w r. 1584, kilkakrotnie przebudowywany, murowany, salowy, z zachodnią wieżą i XIX-wiccznym korpusem wschodnim, szkieletowym.Dębnica Kaszubska posiada kilka zakładów przemysło­wych, jak: Zakłady Garbarskie (uruchomione w r. 1961), Zakłady Naprawcze Mechanizacji Rolnictwa (r. 1958), ostat­nio rozbudowane, i inne zakłady spółdzielcze przemysłu ) spożywczego. W ostatnich latach we wsi intensywnie roz­wija się życie kulturalne (Wiejski Dom Kultury, bibliote­ka Gromadzka).Dalszy odcinek rzeki Słupi krajobrazowo podobny jest clo poprzedniego. Po drodze do Słupska mijamy szereg sta­rorzeczy, kilka widocznych z dala wsi, a na wysokości przy­siółka Grzmiące Doły lewy dopływ Słupi — rzekę Kwaczę. Dalej po prawej stronie widoczne są wyniesienia moreno­we z Górą Buszczane (około 75 m n.p.m.).Przed dopłynięciem do Słupska, tuż za prawym dopły­wem małej rzeczki Glaźna, warto urządzić biwak.W rejonie starego koryta rzeki Słupi, w pobliżu drogi do Łosina, znajdują się dobrze zachowane ślady grodziska nizinno-bagiennego. Od wschodu bronione było przez 8-me-trowe wały usypane półksiężycowato. Pozostała część, jak wykazują badania, posiadała niższe wały.Pierwsza wzmianka o wsiŁOSINO pochodzi z r. 1419. Dawna część wsi ma cha­rakter widlicowy; zachowały się tam do dziś stare zagro­dy czworoboczne z budynkami bramnymi, szkiele­towe, wypełnione gliną. Są tu również obory z drewnia­nymi gankami spichrzowymi. Przy wjeździe do zagrody nr 17 znajdują się dwa dekoracyjne słupki granitowe. Mu­rowany dwór z XIX w., późnoklasycystyczny, jest oto­czony parkiem o powierzchni 5 ha. Do zburzonego pałacu prowadzi piękna aleja grabowa. Przed pałacem rośnie oka­zały dąb (450 cm w obwodzie), nieco w głębi następny (600 cm). Przy wjeździe do wspomnianej alei grabowej znajdują się trzy dęby (po 450 cm) oraz okazały jesion. Ponadto w parku otaczającym dwór jest wiele starych buków, grabów (o obwodach 200 — 300 cm), świerków, kasztanowców. Z krzewów na uwagę zasługuje karagana syberyjska, różne gatunki tawuły, śnieguliczka, jaśmino­wce i derenie.2 km pieszo od Łosina — wieśKRĘPA. Na uwagę zasługuje dwór z około połowy XIX w., murowany, parterowy, późnoklasycystyczny oraz park podworski ze starodrzewem i piękna aleja pro­wadząca z dworu do wsi. Zachowało się również stare bu­downictwo szkieletowe. Po zwiedzeniu obu wsi płyniemy do Słupska, gdzie obok domu noclegowego PTTK (ul. Bie­ruta) kończymy nasz pełen wrażeń spływ.KAJAKIEM DO USTKITrasa spływu wynosi 28 km i zaliczana jest do łatwiej­szych, a jednocześnie atrakcyjnych. Wycieczkę rozpoczy­namy w Słupsku przy domu wycieczkowym PTTK (ul. Bie­ruta). Po przepłynięciu około 200 m dopłyniemy do ostat­niego mostu w granicach miasta, za którym rzeka tworzy większe zakole. Początkowo płyniemy pośrodku niskich łąk, które stopniowo przechodzą w coraz wyższe, po czym roz­poczyna się dość obfite zadrzewienie. Po kilkunastu mi­nutach drogi dopłyniemy do wsiWŁYNKOWKO, typowej ulicówki, w której zachowało się wiele ciekawych chałup szkieletowych z pier­wszej połowy XIX wieku. Warto zwrócić uwagę na ozdob­ne deski nadokienne. Godna uwagi jest chałupa nr 4a, po­łączona z małym szkieletowym budynkiem bram-n y m, który posiada tzw. zespół bramny. We wsi znajduje się dwór, murowany z około połowy XIX w., parterowy, późnoklasycystyczny. Wieś — podobnie jak szereg innych miejscowości znajdujących się w pobliżu rzeki Słupi — w latach 1337—1831 należała do Słupska.Za wsią wpływamy w las, dolina rzeczna zwęża się. Brzegi ma strome i wysokie, bujnie porośnięte roślinnością — aż do wsi Bydlino są bardzo bogato urzeźbione, z dużą ilością różnorodnych gatunków drzew. Drzewa te, pochy­lając swe korony ku rzece, tworzą w wielu miejscach pięk­ne tunele i girlandy. Wzdłuż lewego brzegu rzeki ciągnie się pas wzniesień morenowych, zwany Włynkowskimi Gó­rami, których najwyższe wzniesienia dochodzą do 40 m n.p.m. W pobliżu PGR Bydlino wzniesienia te przechodzą w tzw. Bydlińskie Górki, które osiągają wysokość 32 m n.p.m. Wschodnia ich część dość raptownie opada stromym zboczem do zabagnionej doliny rzecznej. Płynąc przez ten piękny odcinek rzeki pokonujemy kilka zakoli — mean­drów — i osiągamy wieśBYDLINO. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z r. 1484 (dotyczy nadania przez księcia Bogusława X mieszczanom słupskim dóbr wsi Bydlino). Zachowało się tu do dziś kilka starych chałup szkieletowych, wypełnionych gli­ną: nr 16 z r. 1830 (z drzwiami klasycystycznymi i dekora­cjami nadokiennymi), nr 26 z pierwszej połowy XIX w.(z drzwiami klasycystycznymi) i stodoła z r. 1838. Piękna lipa o obwodzie 3,80 m stoi przed domem nr 16.Po minięciu Bydlina rzeka zmienia kilkakrotnie kieru­nek, tworząc duże zakole. Dolina wcina się w podłoże mo­reny dennej, przy czym wklęsłe odcinki zakoli są dość wy­sokie i strome. Przepływając około 5 km po prawej stronie rzeki mijamy wieśNIESTKOWO. Jest to typowa ulicówka. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z r. 1282. Uwagę zwraca dwór z pierwszej połowy XIX w., murowany, parterowy, późno-klasycystyczny. W parku podworskim rosną stare dęby, spośród których wyróżnia się trójpienny dąb (o ob­wodach 3,85, 4,95 i 8,00 m). Ponadto jest tu piękna aleja dębowa, licząca około 200 m długości. We wsi stoi kilka starych zagród czworobocznych ze stodo­łami bramnymi. Są tu również obory z drewnianymi gankami spichrzowego piętra, chałupy szkieletowe z ozdo­bami nadokiennymi i stodoła (nr 5) z r. 1842, szkieletowa, wypełniona gliną.Niestkowo graniczy ze wsiąCIIARNOWO, która również ma kształt ulicówki. Pierw­sza wzmianka o wsi pochodzi z r. 1337 (zawarta jest w do­kumencie dotyczącym nabycia od Święców m. in. wsi Char-nowo przez władze miejskie Słupska). We wsi zachowała się znaczna ilość chałup z końca XVIII i XIX w., szkie­letowych, wypełnionych gliną, z ozdobnymi, wygiętymi w deskach dekoracjami nadokiennymi. Istniejący kościół z wieżą gotycką wybudowany został przypuszczalnie w XV wieku. Wieżę ma murowaną z barokowym hełmem krytym gontem. Wewnątrz — gotyckie rzeźby (Madonna) i ołtarz barokowy z XVII wieku. Opodal budynkubramnego z r. 1858 (nr 40) znajdują się dwie stare lipy. Są tu liczne zagrody czworoboczne ze szkieletowymi stodo­łami bramnymi.Płynąc dalej po 2 km osiągamy wieśGRABNO. Położona po obu stronach drogi Słupsk-Ustka na kształt ulicówki. Pierwsza wiadomość o wsi odnotowana została w r. 1356 i związana była z budową kościoła. W r.1484 książę Bogusław X połowę Grabna — jako lenno — przekazał mieszczanom słupskim. Na miejscu dawnego go­tyckiego kościoła zbudowany został nowy w XVI w., sa­lowy, z przybudówką północną z pierwszej połowy XX wieku. Warto zwiedzić d w ó r z początku XIX w., wybu­dowany przypuszczalnie na miejscu starego dworu goty­ckiego. Tuż obok znajduje się park podworski, z licznymi starymi drzewami (buk czerwony o obwodzie 4,35 m, dąb — 4,70 m i dąb na dziedzińcu — 5 m). Obok dworu — fragment dawnej fosy (dziś staw). Przy dro­dze rośnie pięć starych, okazałych dębów (najgrubszy z nich ma 5,20 m obwodu). We wsi są liczne chałupy i za­budowania gospodarcze z pierwszej połowy XIX wieku. W r. 1942 założony został tutaj hitlerowski obóz pracy nie­wolniczej, w którym przebywali Polacy i Francuzi.Za Grabnem rzeka skręca w kierunku zachodnim. Liczne zakola rzeczne tworzą na tle okolicznych lasów, łąk i pól piękny krajobraz. Tuż przed wsią Wodnica rzeka skręca w kierunku północnym i płynie wprost do morza.WODNICA, wieś o kształcie wielodrożnicy, zbudowana została na dawnym planie owalnicy. Zachowały się tutaj stare zagrody czworoboczne ze stodołami i bu­dynkami bramnymi od strony ulicy (np. nr 7 z zachowa­nym zespołem bramnym). Są też liczne chałupy szkie­letowe wypełnione gliną. Jedna z nich (nr 4) posiada nadbudowane — zapewne późniejsze — półpiętro gospodar­cze oraz klasycystyczne drzwi wejściowe.Od Wodnicy do Ustki rzeka tworzy aż 15 zakoli (mean­drów) i płynie bardzo spokojnie, leniwie.Po przepłynięciu około 5 km osiągamy Ustkę (patrz ha­sło). Spływ kończymy na prawym brzegu rzeki, 100 m przed peronami dworca kolejowego.Opisaną trasę na odcinku Słupsk — Bydlino można rów­nież przebyć pieszo, wzdłuż brzegu rzeki. Trasa jest bardzo urozmaicona i mało męcząca.Trasa kołowa ze Słupska do Ustki wynosi 19 km dobrą drogą, lekko falistą, bez większych zakrętów.

[Głosów:1    Średnia:5/5]

Comments

comments