TURYSTYCZNE MIEJSCA

REJOWIEC FABRYCZNY-Najmłodsze miasto w województwie chełmskim, pow­stałe na terenach wsi Morawinek i Stajne. Rejowiec od­dalony 16 km na zachód od Chełma liczy ponad 4 tys. mieszkańców, leży na Pagórach Chełmskich. Prawa miejskie otrzymał w 1962 roku, jest ważnym węzłem kolejowym. Stara cementownia „Pokój” dała początek przemysłowi cementowemu w województwie. Po zachod­niej stronie miasta znajduje się kopalnia margla. W ostatnich latach miasto znacznie się rozbudowało. Pow­stało osiedle mieszkaniowe, nowoczesna szkoła, budynek urzędu miejskiego oraz sieć placówek handlowych i usłu­gowych.ZABYTKI: U wylotu drogi prowadzącej do Pawłowa znajduje się wczesnośredniowieczny kurhan zwany przez miejscową ludność „szwedzką mogiłą”. Wokół dworku pochodzącego z XIX wieku rozciąga się park z pięknym zwartym dębowym starodrzewem i wspaniałymi świer­kami.Połączenia PKP z Lublinem, Chełmem i Zamościem oraz PKS z Chełmem.RÓŻANKA-Wieś malowniczo położona na wysokim brzegu Bugu, przy drodze biegnącej z Włodawy na północ, w kierun­ku Hanny i Sławatycz. W pobliżu (2 km na zachód) roz­ciąga się stary las mieszany, bogaty w jagody i grzyby. W dolinie piękne nadbużańskie łąki i starorzecza. Wody Bugu obfitują w wiele gatunków ryb. Szczególnie uro­czym zakątkiem jest duży, 12-hektarowy park, w którymzachował się częściowo starodrzew i okazy drzew egzo­tycznych, jak miłorząb, wejmutka i grochodrzew.Dawniej było to miasto prywatne założone około 1506 roku przez księcia Andrzeja Hołownię. Jednak już w XVII wieku utraciło prawa miejskie. Różanka była ośrodkiem dóbr magnackich. Mieli tu siedzibę Pociejo-wie, potem Flemmingowie, Czartoryscy i Zamoyscy. Miejscowość słynęła przede wszystkim ze wspaniałego zespołu pałacowego, zwanego Wersalem północy, zało­żonego w początkach XVIII wieku przez Ludwika Po­cieja, hetmana wielkiego litewskiego. Herbem Różanki jest „Waga” Pociejów: w centrum czerwonego pola sre­brny półksiężyc zwrócony rogami ku dołowi, przebity srebrną strzałą. U góry sześcioramienna gwiazda. U pod­stawy strzały dwa trójkąty zwrócone szczytami w dół, pod nimi trzy wręby rozszerzające się dołem.W okresie okupacji hitlerowskiej, poczynając od sier­pnia 1941 roku na terenie miejscowego parku żandarme­ria i gestapo przeprowadzały wielokrotne egzekucje lud­ności polskiej, Żydów i jeńców radzieckich. Łącznie zgi­nęło tu 129 osób. W latach Polski Ludowej wzniesiony został w Różance dom opieki społecznej i budynki mie­szkalne dla pracowników spółdzielni. Miejscowa Rolni­cza Spółdzielnia Produkcyjna rozwija szeroko uprawę chmielu.ZABYTKI: Z dawnej świetności Różanki niewiele dziś zostało. Pałac projektowany przez J. Piolę, a po pożarze przebudowany przez M. Lanciego można oglądać tylko na malowidłach ściennych znajdujących się w da­wnej bibliotece pałacyku Zamoyskich w Adampolu. Po­zostały jedynie fragmenty murów ogromnych piwnic pa­łacowych, a także dwupoziomowy taras spadający ku rzece. Zachowała się klasycystyczna brama parkowa i kordegarda z XIX wieku. W parku wznosi się piętrowy zabytkowy pawilon wieżowy. W zabudowaniach folwar­cznych (oficyna i rządcówka) mieści się spółdzielnia pro­dukcyjna. Kościół neogotycki wzniesiony w latach 1908–1913 góruje nad zabudowaniami wsi.Urząd Gminy we Włodawie. We wsi sklep spożywczy. Połączenia PKS z Włodawą.SAWIN-Dawniej miasto, dziś osada, leży w odległości 16 km na północ od Chełma, przy szosie wiodącej z Chełma do Włodawy, na północno-zachodnim krańcu Obniżenia Du­bienki. Usytuowana jest w rozległej dolinie, w otoczeniu podmokłych, zatorfionych łąk, nad rzeką Lepietuchą, dopływem Uherki. Wzmiankowany w XIV wieku Sawin nadany został w 1456 roku przez Kazimierza Jagielloń­czyka biskupom chełmskim. Biskup Maciej ze Starej Łomży uzyskał dla niego przywilej lokacyjny na prawie magdeburskim. Sawin był kilkakrotnie niszczony przez najazdy tatarskie. W połowie XVI wieku miejscowość liczyła zaledwie 14 domów i 70 mieszkańców. Na po­czątku XIX wieku ma 463 mieszkańców. Po upadku powstania listopadowego miasteczko przeszło na własność rządu carskiego, a w 1869 roku utraciło prawa miejskie.Mieszkańcy Sawina aktywnie brali udział w walkach narodowowyzwoleńczych, m.in. w powstaniu stycznio­wym. Na miejscowym cmentarzu znajduje się mogiła 56 powstańców z 1863 roku. Herbem miejscowości jest godło rycerskie „Rawicz”. Na złotej tarczy czarny nie­dźwiedź kroczący w prawo, a na jego grzbiecie panna w czerwonej sukni.W czasie działań wojennych 1939 roku w rejonie Sa­wina stacjonowały jednostki 41 Dywizji Piechoty. Sztab dywizji z gen. W. Piekarskim znajdował się w pobliskiej leśniczówce o nazwie Borek. 19 września dywizja sku­tecznie powstrzymywała natarcie oddziałów niemieckiej 3 Dywizji Pancernej posuwającej się od strony Wło­dawy w kierunku Chełma. W okresie okupacji hitlerow­skiej Niemcy wymordowali wielu mieszkańców wsi. Obecnie mieszka tu około 1500 osób zajmujących się, jak dawniej, przede wszystkim rolnictwem. Są tu za­kłady eksploatacji torfu i PGR specjalizujący się w ho­dowli.ZABYTKI: Kościół wzniesiony w latach 1731-1740 jest budowlą w stylu barokowym, jednonawową, z potężny­mi skarpami narożnymi. Do zespołu tego należy także dzwonnica-brama, kostnica i dawny przytułek z cha­rakterystycznym przysadzistym kominem. U wjazdu do osiedla stoi murowana neogotycka kaplica z 1905 roku.W dużym kompleksie lasów sawińskich znajduje się rezerwat leśny Bachus. Na północny zachód, 5 km od przystanku autobusowego w Bachusie, położony jest re­zerwat leśny Serniawy. W odległości 3,5 km na północ od Sawina, w lasach koło wsi Malinówka jest pomnik przyrody w postaci głazu granitowego, zwany Kamie­niem Powstańców.Siedziba Urzędu Gminy. We wsi: restauracja, schro­nisko młodzieżowe (25 miejsc noclegowych), ośrodek zdrowia, apteka, poczta, bank spółdzielczy, pawilon han­dlowy (wielobranżowy). Połączenia PKS z Chełmem i Włodawą.SIEDLISZCZE-Osada położona na wschodnim obrzeżu Obniżenia Dorohuckiego, oddalona 2 km od szosy biegnącej z Cheł­ma do Lublina. Najstarszy zapis o tej miejscowości pochodzi z roku 1421. W końcu XVII wieku wieś była w rękach Rzewuskich. W 1763 roku kolejny jej wła­ściciel Wojciech Węgliński, kasztelan chełmski, uzyskał dla niej od króla Augusta III Sasa prawa miejskie i założył tu miasteczko. Jednakże już w 1821 roku utra­ciło ono prawa miejskie. Gośćmi Węglińskich byli tacy znani ludzie, jak Edward Dembowski, Henryk Kamień­ski i Wincenty Pol. W 1863 roku w miejscowym dwo­rze mieścił się szpital powstańczy. Przy drodze pro­wadzącej do Mogielnicy znajduje się zbiorowa mogiła powstańców, którzy zginęli w potyczce z wojskami car­skimi 2 grudnia 1863 roku. Herbem miejscowości jest godło Węglińskich — Godzięba: w polu czerwonym zie­lona sosna o trzech konarach, z pięcioma korzeniami.W XIX wieku rozwinęły się w Siedliszczu drobne za­kłady przemysłowe, jak: fabryka narzędzi rolniczych, garbarnia, olejarnia, dwa młyny i gorzelnia. W począ­tkach XIX wieku było tu 104 domy i 670 mieszkańców. Nastroje rewolucyjne, jakie ogarnęły kraj na początku ostatniego stulecia zaznaczyły się także w Siedliszczu. W 1905 roku miejscowi robotnicy folwarczni zorganizowali masową demonstrację domagając się poprawy warun­ków bytu. Warto wspomnieć, że w okresie międzywo­jennym działała tu silna komórka Komunistycznej Partii Polski.ZABYTKI: Na pobliskich łąkach znajduje się pozo­stałość po wczesnośredniowiecznym grodzie w postaci niedużego wzniesienia, zwanego „zamczyskiem”. Zacho­wał się drewniany dwór Węglińskich zbudowany w 1760 roku i dawna cerkiew z 1904 roku, obecnie kościół.Siedziba Urzędu Gminy. We wsi: bar uniwersalny, schronisko młodzieżowe (czynne w okresie wakacji), sklep spożywczo-przemysłowy. Połączenia PKS z Cheł­mem i Lublinem.SIELEC-Wieś położona u zbiegu trzech subregionów: Pagó­rów Chełmskich, Obniżenia Dubienki i Działów Grabo-wieckich, w dolinie strumienia Krzywulka (dopływ rzekiUdał), przy szosie prowadzącej z Chełma do Wojsławic. Miejscowość wzmiankowana była w 1441 roku jako sie­dziba Smoków. Następnie była własnością Uhrowieckich, którzy wznieśli tu zamek. W XVII wieku przeszła w posiadanie rodziny Rzewuskich.ZABYTKI: Częściowo przetrwały mury zamku z lat 1590-1601, zbudowanego w stylu późnego renesansu pol­skiego. Zamek miał charakter zespołu warownego, skła­dającego się z reprezentacyjnej części mieszkalnej oraz kamiennych obwarowań. Zachowała się dwukondygna­cyjna basteja wraz z fragmentem przylegającego do niej muru kurtynowego, który pierwotnie był zwieńczony grzebieniem attyki. ,Urząd Gminy w Leśniowicach. Połączenia PKS z Chełmem.Wieś położona tuż nad Bugiem, od południa i zacho­du jest osłonięta kompleksem lasów strzeleckich. Do wsi przylegają rozległe łąki. Są tu dobre warunki do Wędko­wania i wędrówek po lesie połączonych ze zbieraniem jagód i grzybów. Piękna okolica, oddalenie od większych ośrodków cywilizacyjnych, możliwość obcowania na co-dzień z przyrodą zapewniają zainteresowanym dobry wypoczynek.Urz?,d Gminy w Dubience. Połączenia PKS z Dubien­ką (6 km) i Chełmem.SOBIBÓR-Wieś położona nad Bugiem, na wschodnim krańcu Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego. Usytuowana jest wśród lasów sobiborskich słynących z bardzo udanych grzybobrań, bogatych w jagody, maliny, zwierzynę łow­ną. W odległości 5 km na południowy zachód znajduje się stacja kolejowa o tej samej nazwie. W pobliżu niej istniał w czasie okupacji, od marca 1942 roku do paź­dziernika 1943 roku, hitlerowski obóz zagłady, w któ­rym zagazowano i spalono około 250 tysięcy osób. Tran­sporty więźniów kierowano bezpośrednio do komór ga­zowych. 14 października 1943 roku wybuchł w obozie zbrojny bunt więźniów pod dowództwem lejtnanta ra­dzieckiego Aleksandra Pieczorskiego; około 600 więźniów wraz z przywódcą zbiegło do lasów. Po stłumieniu buntu obóz został zlikwidowany, a na jego terenie posadzono las. W 1965 roku wzniesiono na tym miejscu pomnik ku czci pomordowanych ofiar.Urząd Gminy we Włodawie. Połączenia PKP i PKS z Włodawa (odl. 11 km) i Chełmem.SOSNOWICA-Osada położona w centrum Pojezierza Łęczyńsko–Włodawskiego, w dolinie rzeki Piwonii (dopływu Tyś-mienicy), przy trasie prowadzącej z Parczewa do Wło­dawy. Wokół roztaczają się podmokłe łąki, rozległe lasy, liczne jeziora i stawy. W pobliżu przebiega Kanał Wieprz-Krzna. Miejscowość jest niezwykle atrakcyjna dla turystów i w przyszłości ma pełnić rolę wsi letnisko­wej oraz ośrodka wypoczynku świątecznego.Wieś należała niegdyś do rodu Sosnowskich, którzy w roku 1685 uzyskali dla niej prawa miejskie. Na dwo­rze właścicieli mieszkał przez rok Tadeusz Kościuszko, z którego pobytem związana jest romantyczna historia jego miłości do córki Sosnowskiego — Ludwiki. Hetman nie zgodził się na małżeństwo i Kościuszko wyjechał do Stanów Zjednoczonych. W parku podworskim rosną sple­cione ze sobą dwa drzewa, dąb i sosna, a legenda głosi, że jest to symbol miłości dwojga młodych. Herbem miejscowości jest biały nałęcz w polu czerwonym, godło Sosnowskich.Sosnowica zapisała się w historii II wojny świato­wej. 13 września 1939 roku cofające się na południe rozproszone oddziały 41 Dywizji Piechoty dowodzonej przez gen. Piekarskiego miały tu przejściowy punkt zborny. Kilka dni później, 29 września przemaszerowały przez wieś oddziały Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” gen. Kleeberga, zmierzające w kierunku Koc­ka. W czasie okupacji miejscowe lasy stanowiły bazę dla licznych oddziałów partyzanckich polskich i radziec­kich. Za współpracę miejscowej ludności z partyzantami Niemcy przeprowadzili kilkakrotne akcje pacyfikacyjne, w czasie których wymordowali około 1500 osób i spalili 160 domów. Sosnowica została wyzwolona w dniu 23 lip­ca 1944 roku przez 2 Korpus Gwardyjski Kawalerii 1 Frontu Białoruskiego.ZABYTKI: Kłasycystyczny kościół z elementami póź­nego baroku zbudowany został w roku 1797. Wchodził on w skład założenia pałacowo-parkowego i zamykał oś kompozycyjną, na drugim końcu której wznosił się dwór Sosnowskich. Po dworze tym pozostała barokowa, dwu­kondygnacyjna oficyna z połowy XVIII wieku i resztki parku przylegającego do dużego Stawu Hetmańskiego. W parku rośnie stary dąb — pomnik przyrody.Siedziba Urzędu Gminy. We wsi: poczta, restauracja, schronisko młodzieżowe (czynne w sezonie) oraz liczne sklepy. Połączenia PKS z Włodawą, Parczewem i Lubli­nem.WOLA UHRUSKA-Wieś położona nad Bugiem, na Obniżeniu Dubien­ki, w pobliżu wzniesień pokrytych lasami sosnowymi. Jest stacją kolejową na Unii Chełm-Włodawa. Wola Uhruska ma status wsi letniskowej. Wiele uroku do­dają jej rozległe nadbużańskie łąki, a także trawiaste plaże nad wodami starorzeczy Bugu obfitujących w ry­by. Nad starorzeczem w Woli Uhruskiej zorganizowa­no kąpielisko. Turysta znajdzie tu doskonałe miejsce do wypoczynku. Na miejscu jest kemping oraz kwa­tery prywatne (w dyspozycji OST „Gromada” w Cheł­mie, ul. Bojowników 7, tel. 542-60). Przez miejscowość prowadzi Nadbużański Szlak Przyjaźni.Zabytki: Wiatrak z drewnianym mechanizmem po­chodzący z XIX wieku. W lesie rosną dwa kilkusetlet­nie dęby — pomniki przyrody.Siedziba Urzędu Gminy. We wsi: sklepy, poczta, gospoda, bank spółdzielczy, Klub „Ruchu” (w klubie punkt it). Połączenia PKP i PKS z Chełmem i Włoda­wą.ZAGRODA-Wieś położona nad rzeką Siennicą, przy szosie pro­wadzącej z Chełma do Krasnegostawu. Od strony po­łudniowo-wschodniej rozciągają się rozległe łąki i licz­ne stawy rybne. Pobliskie wzgórze porasta spory las mieszany. Zagroda łączy się z sąsiednią wsią Żdżanne.ZABYTKI: Klasycystyczny zajazd w Zagrodzie zbu­dowany został w XIX wieku, murowany z cegły, ma dwutraktowe wnętrze z sienią przejazdową na osi. Kościół, dzwonnica i plebania w Zdżannem pochodzą także z XIX wieku. W kościele jest XVIII-wieczny wy­strój wnętrza. Również w Zdżannem zachował się w części park, gospodarcze budynki podworskie oraz dre­wniana kapliczka przydrożna z XIX wieku z rzeźbą św. Jana Nepomucena.Urząd Gminy w Siennicy Różanej. We wsi: szkoła, sklep spożywczy. Połączenia PKS z Chełmem i Kras-nyms tawern.

[Głosów:1    Średnia:5/5]

Comments

comments